Brailleliga _ Activiteitenverslag 2021
Een andere kijk op het leven Activiteitenverslag 2021

Profiel 
De Brailleliga begeleidt blinde en slechtziende personen in hun dagelijks leven op weg naar zelfstandigheid, onafhankelijkheid en inclusie. De Brailleliga is actief in heel België, en vertegenwoordigt ook hun stem in de politieke wereld, bij de actoren van het socio-culturele leven en het grote publiek. Ze ondersteunt oftalmologisch onderzoek. Haar actie berust op de vrijgevigheid en de steun van schenkers en erflaters, de deelnemers van de Tombola, de subsidiërende overheden en ondernemingen. 
Inhoudstafel
KERNCIJFERS
HOOGTEPUNTEN 2021 
WOORD VAN DE DIRECTIE
365 DAGEN DAGELIJKS LEVEN IN TIJDEN VAN GEZONDHEIDSCRISIS
DIGITALISERING VALT NIET MEER WEG TE DENKEN
MOET BRAILLE NOG AANGELEERD WORDEN?
DE STEM VAN DE BRAILLELIGA EN AL HAAR LEDEN
VRIJWILLIGER ZIJN WANNEER HET JOU PAST! ZET JE TALENTEN IN VOOR EEN GOED DOEL CORPORATE GOVERNANCE
CONTACT 
Dit activiteitenrapport wordt aangevuld met een serie podcasts te beluisteren op YouTube. 
Het verslag is tevens beschikbaar in audioversie en in braille.
In België is 1 persoon op 1000 blind en 1 persoon op 100 slechtziend (schatting van het OMS). 
Er werden 15.601 personen met een visuele handicap begeleid door de Brailleliga, onder hen 1012 nieuwe leden in 2021.
2021 Kerncijfers 
Socioculturele activiteiten
427 socioculturele activiteiten verzamelden in totaal 3726 deelnemers, waarvan 2009 via videoconferentie.
714 personen namen deel aan de ‘live’ BrailleTech, 42 digitale activiteiten registreerden 693 inschrijvingen. 
59.882 boeken werden door de bibliotheek uitgeleend, die in totaal 37.090 boeken telt. 
Revalidatie 
In de revalidatiecentra volgden 169 personen met een visuele handicap een revalidatie, ofwel 478 uren therapeutische prestaties. 382 personen werden opgevolgd in low vision.
3207 individuele gesprekken werden gehouden door de sociaal assistenten. 728 personen kregen advies over de aankoop van aangepast materiaal. 
Opleiding en tewerkstelling
243 leerlingen en studenten met een visuele handicap kregen een studiebeurs voor het academiejaar 2020-2021.
324 personen met een visuele handicap werden begeleid in hun zoektocht naar of het behoud van werk. 

Herkomst financiering van de activiteiten van de Brailleliga
75,6% Giften en legaten
13,2% Subsidies
8,1% Product van onze activiteiten
3,1% Tombola

Verdeling van het budget
32,4% Begeleiding
20,0% Opleiding en tewerkstelling
17,0% Sociaal
15,1% Cultuur
8,4% Vrijetijdsbesteding
7,1% Beroepsoriëntering
Bedankt aan alle vrijwilligers, schenkers en erflaters, subsidiërende overheden en bedrijven! 
123 medewerkers
604 vrijwilligers, onder hen 75 nieuwe!
15.000 deelnemers aan onze jaarlijkse tombola 
De rekeningen zijn gecontroleerd en zonder voorbehoud gecertifieerd door de Burg. BVBA Yves Merlin, bedrijfsrevisoren. 

Hoogtepunten 2021
januari
Op 4 januari, geboortedatum van Louis Braille, vieren we Wereldbrailledag. De perfecte gelegenheid om het brailleschrift onder de aandacht te brengen dankzij Manneken Pis. 
maart
Met de steun van PHARE, heeft de Brailleliga de Bulle solidaire kunnen opstarten om de Service d’accompagnement bruxellois (Brusselse dienst voor begeleiding) te versterken buiten de gewone dienstverlening. Het biedt ook een luister- en uitwisselingsmoment om eenzaamheid tegen te gaan.
april
De Week van de Brailleliga zet de dagelijkse overwinningen van blinde en slechtziende personen in de schijnwerpers.
juli
De grote terugkeer van de jeugdkampen. Het zelfstandigheidskamp verwelkomde 28 kinderen. 
augustus
Karine Lalieux, Federaal Minister van Personen met een handicap, bezoekt de Brailleliga om haar Federaal actieplan Handicap voor te stellen waarmee de Overheid zich engageert om de inclusie van personen met een handicap in onze maatschappij te ondersteunen. 
september
De Brailleliga verzamelt een team van 288 individuele lopers of solidaire bedrijven aan de start van de 20 km door Brussel. Het team komt op de 6e plaats terecht van het algemene klassement, aan de top van de teams die lopen voor goede doelen. De opbrengst van deze actie werd gebruikt voor de financiering van activiteiten ten voordele van blinde en slechtziende kinderen. 
oktober
De BrailleTech krijgt een hybrideversie en wordt omgedoopt tot ‘Week van de Technologie voor blinde en slechtziende personen’. 714 bezoekers ontdekken inclusiebevorderende technologieën ter plaatse en de 42 online activiteiten registreren 693 inschrijvingen.
november
Een Ondersteuningsweek voor 8 gezinnen met een kind met een visuele handicap. Doel: de mentale last verlichten en de batterijen opladen tijdens verschillende luister-, dialoog- en uitwisselingssessies.
december
De dag na Sinterklaas raakten de winnaars van de 71e editie van onze Tombola bekend. Enkele dagen daarvoor ontmoette Sinterklaas 18 brave kinderen samen met hun broers en zusjes en hun ouders.      

Woord van de directie 
Wat waren de grootste veranderingen in 2021?
Door de gezondheidscrisis kregen we op vele vlakken te maken met een gedwongen digitalisering. Virtuele vergaderingen, thuiswerk, e-commerce, contactloze betalingen… zijn hiervan getuige. Bij de Brailleliga heeft dit zich vertaald in een stijgende vraag naar ondersteuning voor de digitale inclusie van de leden, ongeacht hun leeftijd. Meer dan ooit is de toegang tot, en opleiding in technische hulpmiddelen en nieuwe technologieën noodzakelijk. Daarom hebben we nieuwe hulpmiddelenadviseurs aangenomen om onze teams te versterken. 
Ondanks de moeilijkheden veroorzaakt door de gezondheidstoestand, heeft de Brailleliga haar interne reorganisatie verder uitgewerkt om te evolueren naar een meer globale, transversale en multidisciplinaire opvolging, op maat van de verschillende leeftijdsgroepen.
In oktober vorig jaar legde Michel Magis zijn functies neer als Algemeen directeur. We wensen hem hartelijk te bedanken voor het geleverde werk en zijn niet-aflatende toewijding! 
Waarop bent u trots? 
De Brailleliga kon haar dienstverlening blijven aanbieden, rekening houdend met de geldende maatregelen in strijd tegen de pandemie. Onze diensten toonden zich van hun meest creatieve kant om zich aan te passen aan de veranderende gezondheidsprotocollen, aan last-minute annuleringen, aan de complexiteit van sommige individuele situaties en aan de moeilijkheid om toekomstplannen te maken. Deze inspanningen werden toegejuicht door de leden van de Brailleliga. Zo konden ook blinde en slechtziende personen voor wie mobiliteit een moeilijk te overwinnen hindernis is, ondersteuning blijven krijgen. 
We hadden een succesvolle editie van de BrailleTech, onze grote hulpmiddelenbeurs, die in 2021 zowel ‘live’ als digitaal doorging. We zijn heel blij en fier dat we een nieuwe activiteit die ons nauw aan het hart ligt, konden organiseren. De Ondersteuningsweek voor gezinnen, aanvankelijk gepland in 2020 in het kader van 100 jaar Brailleliga, maar uitgesteld omwille van de pandemie, kon nu voor het eerst plaatsvinden tijdens de herfstvakantie.
Hoe geef je een stem aan blinde en slechtziende personen? 
De Brailleliga is aanwezig bij verschillende instanties op verschillende beleidsniveaus. We blijven zeer waakzaam over de overdracht van bepaalde competenties bepaald door de zesde staatshervorming en het voortbestaan van de raadgevende functie in ons land.
We denken er momenteel over een gebruikerscomité op te richten dat als doel heeft de inspraak van blinde en slechtziende personen te versterken, vooral op het gebied van wetgeving. Het comité zou vertegenwoordigd kunnen worden in de Raad van Bestuur van de Brailleliga.
Wat zijn de vooruitzichten voor 2022?
We hopen eindelijk de eerste Familiedag te kunnen organiseren in mei. Dit initiatief, dat bedacht werd in het kader van de 100 jaar van de Brailleliga hebben we in 2020 moeten annuleren. Het lijkt ons belangrijk om de jonge slechtziende en blinde personen van 0 tot 18 jaar en hun familie te informeren over de bestaande hulp, hun rechten en sociale voordelen. Daarnaast hopen we klassiekers als de BrailleDay (voor kinderen uit type 6 scholen) opnieuw te kunnen hervatten.
Gezien de VDAB de gespecialiseerde centra voor begeleiding naar werk, waar onze Gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdienst (GOB) deel van uitmaakt, vanaf 2022 niet meer erkent, beraden we ons momenteel over hoe we de diensten voor het zoeken naar en behoud van werk aan Nederlandstalige zijde kunnen behouden met de eventuele steun van externe partners. Tot die tijd blijft de bestaande opvolging verzekerd tot eind 2022.
Bovendien besliste de Vlaamse Overheid in 2021 om de financiering van de Dienst begeleiding en hulp in het dagelijks leven (DBH) en de Dienst vrijetijdsbesteding (DVT) stop te zetten. Er worden pistes onderzocht om dit gebrek aan financiering op te vangen, waaronder een versterkte samenwerking met de revalidatiecentra in Leuven en Gent.
Dit doet geen afbreuk aan het engagement van de Brailleliga. Zij zal blinde en slechtziende personen blijven begeleiden op hun weg naar autonomie en zelfstandigheid in alle aspecten van het leven.
Bedankt allemaal
Wij danken heel erg iedereen die zich samen met ons inzet: de medewerkers en de vrijwilligers die fantastisch werk leveren, maar ook de schenkers, sponsors en subsidiërende overheden. Zonder hun niet-aflatende steun zouden de verwezenlijkingen die je in dit rapport kan ontdekken, niet mogelijk geweest zijn. Tot slot danken wij ook van harte onze 15.601 leden die ons hun vertrouwen schenken.
«Samen stellen wij de toekomst van de Brailleliga veilig.»
Noëlla Jardin, Algemeen directeur
Michel Berlo, Voorzitter  

365 dagen dagelijks leven in tijden van gezondheidscrisis 
Het dagelijks leven verbeteren
Het aantal aanvragen en individuele prestaties is in 2021 gestegen en heeft het niveau van 2019 in sommige regio’s zelfs overstegen, onder andere de aanvragen van kinderen tussen 5 en 18 jaar. Het gaat hier om een inhaalfenomeen, gezien veel aanvragen door de pandemie in 2020 uitgesteld moesten worden.
De sociale opvolgingen werden zo goed mogelijk verdergezet zowel fysiek als op afstand met respect voor de gezondheidsmaatregelen. De situatie bleef desondanks delicaat omwille van de soms zwakke gezondheid of onderliggende aandoeningen van sommige personen.
De vragen naar begeleiding op vlak van mobiliteit, dagelijkse activiteiten en het gebruik van smartphones kwamen het vaakst voor.
De Brailleliga heeft haar interne reorganisatie verder uitgewerkt om de multidisciplinaire en globale aanpak voor individuele opvolgingen te versterken. Deze aanpak wordt ook getest tijdens groepsactiviteiten georganiseerd door de Diensten begeleiding en vrije tijd.
Consultaties stijgen
Meer en meer personen met een visuele handicap tussen 30% en 60% vroegen een low vision consultatie aan. Deze laat een snelle opvolging toe van personen die vaak met evolutieve aandoeningen te maken hebben. Het doel is om hen optische hulpmiddelen aan te bieden die het visuele comfort verbeteren en soms ook het functionele zicht, in plaats van de duurdere technische elektronische hulpmiddelen.
Dankzij een subsidie van stad Charleroi heeft de Brailleliga demonstratiekoffers kunnen samenstellen met kleine technische hulpmiddelen geselecteerd uit de 520 artikelen uit de Brailleshop. Deze hebben de organisatie van sommige opvolgingen veel eenvoudiger gemaakt. In 2021 werden de demonstraties van het optisch materiaal op grotere schaal georganiseerd in alle Waalse regiohuizen: 30 sessies werden georganiseerd waarbij 118 personen betrokken waren (tegen 103 in 2020).
De terugkeer van de kampen!
Na de annulatie in 2020, zijn de jeugdkampen terug van weggeweest. Verschillende meerdaagse verblijven konden plaatsvinden: een kamp op de pedagogische boerderij van Fagotin, een zelfstandigheidskamp aan de Noordzee en een muziekkamp in Alveringem.
Nieuwe collectieve initiatieven zagen het licht, waaronder het IT-kamp (zie p. 18) en de Ondersteuningsweek (tijdens de herfstvakantie georganiseerd) om kinderen met een visuele handicap en hun families te helpen om te herbronnen en nieuwe dynamiek te vinden op weg naar zelfstandigheid; dit met de ondersteuning van een multidisciplinair team.
Dankzij LabCap 48 heeft de Franstalige Dienst vrijetijd in september een dag georganiseerd voor kinderen met een visuele handicap en hun families rond de omgang met dieren.
Ook drie virtuele kampen brachten kinderen tussen 6 en 18 jaar via het scherm samen in februari, april en juli.
Referentiepersonen voor jongeren, die zich sinds 2020 specialiseren in jeugdgerelateerde vragen, hebben het aantal initiatieven vermenigvuldigd om het contact tussen de Brailleliga, het kind met de visuele handicap en zijn/ haar familie te waarborgen. Zo kan er beter geanticipeerd worden en kunnen problemen gelinkt aan de visuele handicap opgelost worden. Ze verstuurden bijvoorbeeld verjaardagskaartjes en aangemoedigd door het succes van het Winterpretpakket eind 2020, boden ze tijdens de grote vakantie de Vakantiebox aan. Een koffer met spelletjes voor kinderen tot 13 jaar, beschikbaar in grootletterdruk en in braille. De koffer bevat knutselwerkjes, raadsels, moppen en tests; alle tekeningen zijn tactiel.
Daarentegen konden sommige grote activiteiten als de BrailleDay nog steeds niet plaatsvinden in 2021 en kon geen enkele uitstap of reis georganiseerd worden voor de volwassenen.
Studies en werk
In 2021 heeft het Centre de formation professionnelle (CFP) 35 stagiaires opgeleid. Ondanks dat de fysieke lessen deeltijds hervat werden, bleven de vele quarantaines van de stagiaires en het personeel een negatieve impact hebben op de organisatie van de opleidingen en het aantal aanwezigen.
Het type opvolging evolueert meer en meer naar opleidingen op vraag van werkgevers en specifieke opleidingen voor werkzoekenden.
Het telewerken heeft werknemers met een handicap aangezet om vooral korte opleidingen te volgen over het gebruik van videoconferentietools.
1385 personen konden rekenen op steun bij de ontwikkeling van hun zelfstandigheid.;
Gérard, Brussel
«Na mijn opleiding om de witte stok te gebruiken, heeft men mij aangeraden om me te wenden tot de Bulle solidaire om boodschappen te leren doen, iemand te bezoeken via een weg die ik nog niet ken of om mijn post te lezen. Deze persoonlijke hulp gaf me zin om deel te nemen aan de culturele en vrijetijdsactiviteiten van de Brailleliga. Ik ga nu naar bijna alle activiteiten!»
Eind 2021 heeft Bruxelles Formation het nieuw pedagogisch programma van het CFP goedgekeurd. De basisopleidingen zullen à la carte georganiseerd worden om de behoeften van onze leden beter tegemoet te komen. Naast de algemene opleidingen voor administratief en onthaalmedewerker, zijn er nu ook korte opleidingen beschikbaar in toegankelijkheid, een vooropleiding gericht op een specifiek beroep en een voorbereiding op de competentietests voor onthaalmedewerker. 
Door de gezondheidscrisis noteerde de Service d’insertion professionnelle (SIP) een lichte daling van het aantal opvolgingen (213) dat desondanks toch hoger bleef dan het aantal in 2019. De positieve trend van de laatste jaren zet zich voort. 
De Gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdienst (GOB) heeft 111 personen begeleid die op zoek waren naar werk of het behoud van werk. 
Vrije tijd en Zoom
De virtuele activiteiten die tijdens de lockdowns in 2020, via Zoom werden georganiseerd, bleven behouden: BrailleClubs, yoga, teleclubs, samenzang, gastronomische afspraakjes, uitstapjes op vrijdag… ze vormen een mooie aanvulling op het aanbod aan live activiteiten. 
Met de versoepeling van de gezondheidsmaatregelen kwamen ook de culturele animatie, culinaire en creatieve workshops en allerhande ateliers beetje bij beetje terug. 
Sinds het einde van het jaar worden sommige fysieke activiteiten rechtstreeks uitgezonden via ons YouTubekanaal om het voor iedereen mogelijk te maken deel te nemen en sociaal contact te onderhouden. 
Boeken lenen is in 
In 2021 telde de Bibliotheek 993 actieve lezers, onder hen 7 honderdjarigen! Pauline is de oudste met haar 106 lentes.
De Bibliotheek heeft de actie Un livre par semaine voortgezet, die in 2020 voor blinde en slechtziende lezers gelanceerd werd die onvoldoende overweg kunnen met digitale tools. 40 zendingen werden uitgevoerd en 28.753 Cd’s werden gebrand.
In oktober trad de Bibliotheek toe tot het Accessible Books Consortium (ABC), een publiek/ privé partnerschap onder leiding van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO). Dankzij dit partnerschap geeft de Brailleliga haar abonnees toegang tot 635.000 digitale boeken in boeken in wel 80 talen! De catalogus van het ABC werd op deze manier ook verrijkt met 14.251 door de Brailleliga geproduceerde boeken.
De Groupement de recherche et d’information consacré à la cécité et à l’amblyopie (GRICCA) deed een gulle schenking aan de Spelotheek van 350 spellen, die aangepast zijn voor personen met een visuele handicap. Ze worden opgenomen in onze catalogus.
Tot slot heeft de studio de opnamecabines vanaf april weer geleidelijk aan geopend voor de vrijwillige lezers, dankzij een goed ventilatiesysteem en het toepassen van strenge maatregelen. Op het einde van het jaar was slechts 50% van hen weer aanwezig in de studio. Het programma Je lis pour toi (thuis inlezen via iPad) heeft daarentegen haar record aantal vrijwillige lezers van 2020 behouden.
Monique, Aat
De Franstalige Dienst vrijetijd heeft la Bulle de loisirs bedacht. Een afspraak van een uur tussen een lid en een animator, in eerste instantie, en later tot 6 personen in functie van de gezondheidsmaatregelen.
«Ik durfde niet naar buiten. Naar het dichtstbijzijnde regiohuis gaan en me bij een groep voegen leek me te intimiderend. Toen stelde men mij het concept van la Bulle de loisirs voor. Het stelde me gerust om enkel samen te zijn met de animator en later een klein aantal andere personen. Zo kon ik op mijn eigen ritme evolueren en nu neem ik geregeld deel aan de activiteiten in Aat en ben ik zeer gelukkig.» 
Jean-Marie, Ledeberg 
«De Brailleliga staat altijd klaar voor ons en dat was ook het geval tijdens de gezondheidscrisis. Ik was zo blij dat ik er opnieuw heen kon! Ik voelde me er veilig en ik genoot van deugddoende babbels en de aangename activiteiten. Als ik terug huiswaarts keerde, leek het wel alsof ik een boost had gekregen, een warme kracht om terug door te gaan. Het was geen klein lichtje in de duisternis, maar een vuurtoren. Echt SUPER!» 
De mama van Leon, 8 jaar
De Verhalenkoffer werd ontworpen om kinderen zin te geven om te lezen en samen met hun familie aangepaste spelletjes te spelen. «Ik besliste om een Verhalenkoffer te lenen bij de Brailleliga om mijn zoon Leon op een constructieve manier bezig te houden. Doordat de koffer verschillende soorten boeken bevat, waaronder audioboeken of boeken in reliëf, denk ik dat hij zo wel de smaak te pakken krijgt. Hij kan zelfstandig overweg met de koffer en kan zijn favoriete spelletjes zelf terugvinden. Ik raad het alle ouders aan.» 

Digitalisering valt niet meer weg te denken
714 personen namen deel aan de live BrailleTech.
42 digitale activiteiten werden georganiseerd tijdens de Technologieweek.
Stijging aanvragen
De afgelopen vijf jaar steeg de vraag naar opleidingen over technische aanpassingen voor zowel het privé- als het beroepsleven. 
De opgelegde social distancing door de COVID-19-pandemie in 2020 en 2021 versterkte de behoefte om te digitaliseren en veel van de activiteiten van de Brailleliga te transformeren. Door op afstand te werken, bleef het contact met de meest kwetsbare leden en de vrijwilligers (vooral met de oudsten onder hen) op een veilige manier intact. Bovendien kan er zo eenvoudig in contact getreden worden met personen die zich moeilijker kunnen verplaatsen.
Door het telewerk, het onderwijs op afstand en het sociaal isolement kreeg de Brailleliga meer vraag naar opleidingen, arbeidsmateriaal en werkpostaanpassingen. Dit laatste punt blijkt steeds complexer omdat het noodzakelijk is dat de leverancier ook tussenkomt en desgevallend dient er ook rekening gehouden te worden met de specifieke IT-structuur waarmee de werkgever werkt.
Deze tendens werkte de vermenigvuldiging van de initiatieven van de Dienst begeleiding en hulp in het dagelijkse leven (DBH) en de Service d’information sur les adaptations techniques (SIAT) in de hand: ICT-opleidingen, tutorials, telefonische assistentie, videoconferenties, huisbezoeken, demonstraties van technische hulpmiddelen in regiohuizen,…
Langs Nederlandstalige kant diende het Multidisciplinair Team (MDT) 83 Individuele Materiële Bijstandsdossiers (IMB) in bij het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) voor een financiële tussenkomst.
Langs Franstalige kant worden de dossiers voor een financiële tussenkomst bij de aankoop voor hulpmiddelen ingediend door de Service d’information sur les adaptations techniques (SIAT). In 2021 werden zo 608 personen geholpen.
Financiële ondersteuning
Het Fonds Zoé biedt een financiële tussenkomst aan 65-plussers bij de aanschaf van nieuwe technologieën. Deze tussenkomst dekt 50% van het totale aankoopbedrag, met een plafond van € 300 voor een tablet en € 400 voor een smartphone. Wie gebruik maakt van deze tussenkomst is ook verplicht opleidingsmodules te volgen. De Brailleliga stelde een financieel plan op om de demozaal te vernieuwen, zodat de aangepaste apparatuur kan worden getest zonder enige commerciële invloed.
Hoewel de digitalisering een sleutelrol heeft gespeeld bij de instandhouding van het sociaalprofessionele leven, onderstreept ze tegelijkertijd de digitale kloof bij jong en oud. Dankzij de steun van de Stichting P&V organiseerde de Brailleliga van 17 tot 20 augustus een ‘IT’-kamp voor kwetsbare jongeren (16 - 18 jaar) met een visuele handicap om de digitale kloof op school te helpen verkleinen. Tijdens het kamp kwam BlindWarriorSven, van kinds af aan een fervente gamer en nu een professionele gamer de jongeren vergezellen. Op het einde van het kamp kregen de 10 deelnemers een PC met aangepaste software mee naar huis.
De BrailleTech wordt de Technologieweek
Wat is er logischer dan een hybride versie van de jaarlijkse technologiebeurs? De traditionele BrailleTech werd omgevormd tot een technologieweek, met drie dagen live evenementen van 14 tot 16 oktober (met voorafgaande inschrijving en rekening houdend met de Covid- 19-maatregelen) en zeven dagen virtuele evenementen van 14 tot 20 oktober.
Op de beurs kunnen bezoekers producten ontdekken, testen en vergelijken, demonstraties bijwonen en advies inwinnen bij de standhouders. Dankzij VoiceOver, een aangepaste gsm, een beeldschermloep, een brailleleesregel, vergrotingssoftware, een kleurdetector of toegankelijke apps op een smartphone, is het mogelijk om te studeren, te werken, deel te nemen aan culturele activiteiten, te lezen, enz.
In totaal bezochten 714 personen de live editie van de beurs. Dat is 58% van het bezoekersaantal van een normaal jaar (zonder Covid-19). 8 hulpmiddelenleveranciers waren tevreden het publiek te ontvangen, ze waren met minder, maar zo was er meer tijd om alle vragen te beantwoorden.
Er tekenden 693 personen in voor de digitale editie (tegenover 218 in 2020). In totaal werden er 42 activiteiten georganiseerd: webinars, podcasts, videoconferenties, ateliers,…
De hybride formule was een succes en heeft het beoogde publiek kunnen bereiken. 
Het bezoek van talrijke VIP’s gaf het programma een boost: Youtuber Ed People, sterrenchef Isabelle Arpin, Staatssecretaris voor Gelijke Kansen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Nawal Ben Hamou, Minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO’s David Clarinval en staatssecretaris voor Begroting en Consumentenbescherming Eva De Bleeker.
144 Daisy-spelers zijn ter beschikking gesteld met de financiële tussenkomst van de Brailleliga.

Moet braille nog aangeleerd worden?
Het brailleschrift dat meer dan 200 jaar geleden werd uitgevonden door Louis Braille, is een voelbaar schrift dat gebruik maakt van reliëfpunten.
Braille versus technologie?
Is het met al die nieuwe technologieën, audio en artificiële intelligentie nog nuttig om braille te leren? Jazeker, zonder enige twijfel, want het is voor blinde personen vrijwel de enige manier om toegang te krijgen tot schrift! Het schrift laat toe om kennis op te slaan, gedachten te structureren of informatie te delen.
In tegenstelling tot audio, toont braille alle elementen van de inhoud: titels, alinea’s, leestekens, elementen die benadrukt worden (citaten, legendes, cursief, hoofdletters, enz.), de indeling van paragrafen en titels…
Braille geeft tevens toegang tot andere soorten talen als wiskunde, chemie, ingewikkelde tabellen, geschreven muziek… dit is niet mogelijk via spraaksynthese.
Braille blijft ook onvervangbaar voor de zelfstandigheid en de socio-professionele integratie. Studies tonen aan dat braillisten meer kans maken om werk te vinden en te behouden. In het dagelijks leven vinden we braille bijvoorbeeld terug op culturele plaatsen, de metro, de verpakking van medicatie, sommige liften, enz.
Braille en nieuwe technologieën gaan hand in hand. Dankzij technologie wordt braille mobieler, gemakkelijker te raadplegen, downloadbaar,...
De Brailleliga startte dankzij haar grondige kennis van het brailleschrift een ambitieus project op om het brailleschrift nieuw leven in te blazen en het aanleren ervan weer eenvoudig en aantrekkelijk te maken. De Pôle Braille werd gelanceerd door de Dienst omzetting, in oktober 2021, om ziende medewerkers die in contact zijn met blinde en slechtziende personen te sensibiliseren en op te leiden.
LEGO Braille Bricks
Als officiële verdeler van LEGO Braille Bricks voor België, heeft de Brailleliga de verdeling verdergezet en in sommige gevallen de opleiding verzorgd om ermee aan de slag te gaan in type 6 scholen en instellingen die kinderen met een visuele handicap ontvangen.
In 2021 heeft de Brailleliga LEGO Braille Bricks geïntroduceerd bij sommige leerprocessen zoals tijdens de jeugdkampen.
Hij pleit voor braille
Alexandre werd langzaam blind door de oogziekte retinitis pigmentosa. Dit weerhield hem er echter niet van om advocaat te worden aan de balie van Brussel en cecifootspeler bij het Belgische nationaal team!
«Werk vinden was niet eenvoudig, maar ik gaf niet op. Na anderhalf jaar werk zoeken werd ik aangenomen bij het kabinet Sotra. Het beroep van advocaat is erg veeleisend. In te dienen documenten moeten piekfijn in orde zijn, er zijn strakke deadlines, enz. Mijn handicap maakte het er niet makkelijker op. Enkele maanden nadat ik aangenomen werd, beslisten mijn werkgever en ik om de Brailleliga te contacteren om enkele praktische problemen op te lossen. Ik heb een opleiding gevolgd om met informaticatools te leren werken die ik nu dagelijks gebruik, bijvoorbeeld om zinnen te herbeluisteren die ik net heb getypt. En ik heb ook een opleiding gevolgd om braille te leren en om een brailletablet te leren gebruiken om mijn consultaties en conclusies optimaal te kunnen opstellen.
Daarnaast is het kabinet verhuist naar een open space waar het makkelijker is om me met mijn blindengeleidehond Laïka te verplaatsen en hebben ze de digitalisatie versneld om zonder papier te kunnen werken. Nu alles digitaal is, kan ik eender welk dossier beheren.
Braille heeft duidelijk een verschil gemaakt in mijn actief professioneel en privéleven! Hoe meer ik mijn handicap aanvaardde en de hulpmiddelen die me toelaten mijn moeilijkheden te overbruggen, hoe zelfstandiger ik werd.»

De stem van de Brailleliga en al haar leden
Vertegenwoordiging en interpellaties 
300 personen waren aanwezig tijdens een sensibiliseringssessie.
924 bezoekers bezochten het BrailleMuseum en de hoofdzetel van de Brailleliga.
«Iedere persoon met een handicap heeft recht op volledige inclusie in de samenleving, met inbegrip van het recht op redelijke aanpassingen»
De Brailleliga is aanwezig in 30 raadgevende en besluitvormende instanties, op verschillende beleidsniveaus: lokaal, regionaal, gemeenschaps-, federaal of Europees vlak. De Adviesraden voor Personen met een Handicap in verschillende gemeenten, de Brusselse Adviesraad voor Personen met een Handicap (APH), het Comité de branche ‘Handicap’ van AViQ, de Vlaamse Adviesraad Handicap NOOZO1, de technische commissie voor personen met een handicap van Iriscare, de Nationale Hoge Raad 1 ‘Niets Over Ons Zonder Ons’. voor Personen met een Handicap (NHRPH), het Belgian Disability Forum (BDF), de European Blind Union (EBU), het zijn er slechts enkele van. 
In 2021 heeft de Brailleliga actief deelgenomen aan het overleg, gevoerd door het Begeleidingscomité van UNIA (onafhankelijke publieke instelling ter bestrijding van discriminatie en bevordering van gelijke kansen in België), met als doel de financiële hulp te waarborgen voor 65-plussers (van wie de visuele handicap niet erkend wordt na deze leeftijdsgrens) voor de aankoop van technische hulpmiddelen zoals een beeldschermloep, vergrotingssoftware, een brailleleesregel, een Daisy-speler, een sprekende rekenmachine,... Dit recht is in België immers nog steeds niet erkend. 
UNIA werkte daarna aanbevelingen uit om directe discriminatie weg te werken die eigen is aan het beleid van de individuele steunregeling voor integratie. Zij suggereert om de leeftijdscriteria af te schaffen die verbonden zijn aan de erkenning van de handicap voor de aanschaf van materiële hulpmiddelen.
In de Grondwet!
Een ontwikkeling van 2021 die we zeker mogen onthouden is dat het recht op inclusie van personen met een handicap nu ook opgenomen is in de Grondwet! Titel II, artikel 22 ter, stelt: ‘Iedere persoon met een handicap heeft recht op volledige inclusie in de samenleving, met inbegrip van het recht op redelijke aanpassingen.’
De Brailleliga ondernam verdere stappen opdat personen met een handicap en de representatieve organisaties zich verder kunnen inzetten voor de verdediging van hun rechten. Ze blijft erop toezien dat de raadgevende functie, die cruciaal is om politieke beslissingen te verhelderen, behouden blijft.
Informatie en sensibilisering
In het kader van haar pedagogische activiteiten heeft de Brailleliga 37 bezoeken georganiseerd en 924 bezoekers ontvangen in het BrailleMuseum en de hoofdzetel van de vereniging. Deze cijfers hadden veel hoger kunnen zijn, ware het niet dat 45% van de geplande bezoeken last minute geannuleerd moesten worden omwille van de veranderende gezondheidsmaatregelen.
Bovendien kregen 300 personen (familieleden, werkgevers en collega’s, personeel uit bejaarden en verzorgingstehuizen…) een sensibiliseringssessie. De Brailleliga heeft ook de sensibilisering van (toekomstige) gezondheidswerkers verder gezet. Zo heeft ze onder andere een seminarie van 3 dagen gegeven aan laatstejaarsstudenten orthoptie van Erasmus en een LOK (lokale kwaliteitsgroep).
De niet te missen Week van de Brailleliga vond plaats van 12 tot 25 april in het thema van de dagelijkse overwinningen. De Brailleliga heeft tevens een nieuwe radiocampagne gelanceerd van 15 tot 21 november, in het kader van de Europese Week voor de Tewerkstelling van Personen met een Handicap. Het doel van de boodschap was de obstakels die werkzoekenden met een visuele handicap moeten overwinnen tijdens de zoektocht naar werk, en tegelijkertijd hun positieve bijdrage aan het bedrijf in de verf te zetten. 

Vrijwilliger zijn wanneer het jou past!
Wil je een uitzonderlijke ervaring beleven? Word vrijwilliger! Neem contact op met de Vrijwilligersdienst: vol@braille.be - Tel. : 02 533 32 11
604 vrijwilligers in 2021
59 jaar is de gemiddelde leeftijd van onze vrijwilligers, maar de meesten onder hen (53%) zijn tussen 60 en 79 jaar oud.
Verwelkomen, opleiden en ondersteunen
Bedankt aan alle 604 vrijwilligers (op 31 december 2021) die in 2021 de activiteiten van de Brailleliga hebben ondersteund en begeleid! Het zijn stabiele werkkrachten die sinds 2014 dankzij de regelmatige toestroom van nieuwe vrijwilligers de machine draaiende houden (75 nieuwe personen in 2021).
Zonder hun waardevolle hulp zouden een groot deel van de activiteiten van de Brailleliga niet aangeboden kunnen worden aan haar leden.
De vrijwilligers, tussen 18 en 90 jaar oud, of ouder (lees de getuigenis van Louise), ondersteunen de werknemers van de Brailleliga bij de uitvoering van twee missies: de begeleiding van personen met een visuele handicap in hun dagelijks leven en de sensibilisering van het grote publiek over blindheid en slechtziendheid.
De Brailleliga zorgt ervoor dat zij goed worden ontvangen, opgeleid en omringd met respect voor hun motivatie, hun beschikbaarheid en hun vaardigheden. Iedereen kan makkelijk zijn steentje bijdragen, wat zijn of haar profiel, leeftijd of opleiding ook is, omdat de taken zeer gevarieerd zijn. Het gaat van animatie bij creatieve activiteiten, geleide bezoeken op de hoofdzetel, ondersteunen bij de BrailleClubs, stands bemannen tijdens evenementen, wenskaarten verkopen (waarvan de opbrengst bijdraagt tot de financiering van onze Sociale dienst), administratieve hulp, transport, tot de voorbereiding van bestellingen bij de Brailleshop,… Er is voor ieder wat wils.
Wat de vrijwilligers allemaal met elkaar gemeen hebben, is de wil om steun en soelaas te bieden aan zij die het nodig hebben.
Lezen om te luisteren
De vrijwilligers nemen boeken op in audioversie, bij hen thuis of in de studio in Brussel, om leden op een andere manier toegang te geven tot literaire werken dan via het zicht. Ongeveer twee derde van hen (61%), vooral de nieuwe vrijwilligers sinds 2020, neemt deel aan het project ‘Je lis pour toi’, gelanceerd in 2016 (lees de getuigenis van Sarah). Onze collectie audioboeken wordt zo op regelmatige basis aangevuld. Onze bibliotheek is trouwens de grootste openbare bibliotheek van de Franstalige Gemeenschap. De Dienst vrije tijd is de dienst die op de tweede plaats staat qua vrijwilligers. Meer dan 20% van hen steken hun tijd en energie in de begeleiding tijdens uitstappen, steun tijdens thematische workshops, de animatie bij creatieve clubs, het kaderen van culturele activiteiten, enz.
De overige 20% zijn verdeeld over de andere diensten.
Na een moeilijke periode tijdens de pandemie konden de vrijwilligers in 2021 gelukkig weer aan het werk en we doen er alles aan opdat elk van hen zijn of haar functie kan uitoefenen in een stimulerende omgeving.
Louise (90 jaar), voormalige boekhandelaarster en overgrootmoeder
«Ik ben in 2007 eerder toevallig bij de Brailleliga binnengestapt. Ik was op pensioen en zocht een nuttige bezigheid. Ik was aan het goede adres! Nu help ik al 15 jaar bij de animatie tijdens de vrijetijdsactiviteiten, begeleid ik blinde en slechtziende personen op culturele uitstappen, en sinds 2020 help ik met opruimen en met het klaarmaken van documentatie. Ik kom elke donderdag (behalve tijdens de vakantie die voorbehouden is voor mijn familie). Ik besteed ook tijd aan een andere organisatie. Ik haal hier veel voldoening uit. Wat ik het leukste vind bij de Brailleliga is de warme en joviale sfeer die er heerst. Ik ga graag om met de verschillende teams en andere vrijwilligers (sommigen zie ik erbuiten trouwens ook) en natuurlijk de blinde en slechtziende leden waarvan ik het sterke karakter bewonder.» 
Sarah Thebaud (20 jaar), studente Biomedische wetenschappen
«Ik werd vrijwilligster in 2020. Tijdens de eerste lockdown hoorde ik op de radio dat de Brailleliga op zoek was naar lezers. Ik had tijd, hield van voorlezen en zocht een constructieve bezigheid. Dus ging ik ervoor.
Sindsdien neem ik boeken op waarvan ik hou. Ik besteed tussen 6 en 8 uur per boek, afhankelijk van het aantal pagina’s – daarna stuur ik de opname door naar de Brailleliga die zorgt voor de montage van de hoofdstukken. Dit is zeer handig, want ik kan mijn vrijwilligerswerk organiseren volgens mijn mogelijkheden en met veel vrijheid, gezien we de te lezen boeken zelf mogen kiezen en er geen deadline opgelegd wordt.
We moeten ons ervan bewust zijn dat blinde en slechtziende personen weinig toegang hebben tot literatuur. Ik hou van het idee om hen op deze manier te helpen en sommige luisteraars zo misschien zelfs wat vreugde te brengen. En voor mij is dit een kans om bezig te blijven met literatuur terwijl ik wetenschappelijke studies volg.»
Corporate governance (op 31 december 2021)
Structuur van de Brailleliga vzw
Algemene vergadering
Raad van bestuur
Directiecomité
Beheerscomité
Algemene Directie:
- Algemeen secretariaat
- Veiligheid en hygiëne
- Communicatiedienst
- Informaticadienst
- Vrijwilligersdienst 
Departement Financiën:
- Dienst boekhouding
- Cel nalatenschappen 

Departement Human resources
Personeelsdienst
Departement Nederlandstalige diensten:
- Sociale dienst
- Multidisciplinair team
- Informatiedienst technische aanpassingen
- Dienst begeleiding en hulp in het dagelijkse leven
- Dienst vrijetijdsbesteding
- Brailleshop
- Gespecialiseerde opleidings-, begeleidings- en bemiddelingsdienst

Departement Franstalige diensten:
- Service social bruxellois
- Service d’accompagnement bruxellois
- Service social wallon
- Service d’accompagnement wallon
- Centre d’orientation spécialisée
- Service d’encadrement pédagogique
- Service d’insertion professionnelle
- Centre de formation professionnelle spécialisée
- Service d’information sur les adaptations techniques
- Service culturel
- Service loisirs
- Service de transcription
 Raad van Bestuur
• Michel BERLO, voorzitter
• Etienne COPPIETERS ’t WALLANT
• Marie-Bénédicte de HARLEZ de DEULIN
• Bernard DEWANDRE
• Guy DE WILDE
• Raoul DUTRY
• Thomas LEMAIGRE
• Luc LION
• Michel NETENS
• Alain VAN CAUTEREN
• Luc VANDEPUTTE
• Henri van der VAEREN
• Martine VANGANSBEKE 
Directiecomité
• Michel BERLO, voorzitter
• Bernard DEWANDRE, ondervoorzitter en secretarisgeneraal
• Guy DE WILDE, ondervoorzitter en penningmeester
• Noëlla JARDIN, algemeen directeur van de Brailleliga (vanaf 01.10.2021)
• Michel MAGIS, algemeen directeur van de Brailleliga (tot 30.09.2021)
• Michel NETENS, adjunctpenningmeester
• Alain VAN CAUTEREN, adjunctsecretaris- generaal
Raadgevers van het Directiecomité (op 31 december 2021).
• René DEVILLEZ († op 12.03.2021) 
• Marc GIBOUX 
• Michel MAGIS (vanaf 01.10.2021)
Aangesloten vzw’s
De Brailleliga is permanent lid van de volgende verenigingen voor personen met een visuele handicap die ze mee heeft helpen oprichten.
• Centrum voor algemeen welzijnswerk voor blinden en slechtzienden (CAWBS vzw) wil in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een eerste onthaal verzekeren voor blinde en slechtziende personen ouder dan 65 jaar en instaan voor een analyse van hun situatie, begeleiding en opvolging van hun vragen.
• Sociaal cultureel werk voor blinden en slechtzienden (SCWBS vzw) ontwikkelt diverse initiatieven met als doel de zelfstandigheid en de sociale integratie van personen met een visuele handicap te vergroten.
• Centrum voor omzetting voor blinden en slechtzienden (COBS vzw) maakt geschreven informatie toegankelijk voor personen met een visuele handicap door gebruik te maken van aangepaste hulpmiddelen (audio, braille, grootletterdruk of digitaal).
• De Vrienden van Louis Braille (LB vzw) staat op ambachtelijke wijze in voor het inbinden van boeken in braille en in grootletterdruk.
Wat deze laatste drie vzw’s betreft, worden de taken uitgevoerd door de diensten van de vzw Brailleliga.
Stichting voor de blinden
De Stichting voor de blinden, erkend als stichting van openbaar nut van de Brailleliga door het Koninklijk Besluit van 19 april 2006, heeft vier kernopdrachten vooropgesteld:
• Blinde en slechtziende personen helpen door een materiële en financiële steun aan de Brailleliga vzw.
• Wetenschappelijk onderzoek ondersteunen door oogheelkundige onderzoeksprojecten te bekronen. Eind 2021 heeft Professor De Laey het voorzitterschap van het Wetenschappelijk comité, dat de vertegenwoordigers van 7 universiteiten en 9 Belgische oftalmologische centra samenbrengt, overgedragen aan Professor Tassignon.
• Voorkomen en sensibiliseren van het grote publiek d.m.v. informatiecampagnes.
• Het beheren en controleren van de opgedragen fondsen en van de fondsen die aan haar gelegeerd worden.
Leden van het Wetenschappelijk comité (31.12.2021)
• Professor Ingele CASTEELS (UZ Leuven)
• Professor Patrick DE POTTER (UCL)
• Professor Bernard DUCHESNE (CHU Liège)
• Professor Carina KOPPEN (UZ Antwerpen)
• Professor Bart LEROY (UZ Gent)
• Professor Laurence POSTELMANS (ULB - UVC Brugmann, UKKF, Erasmus Ziekenhuis, UVC Saint-Pierre)
• Professor Marie-José TASSIGNON, voorzitter (UZ Antwerpen – FRO)
• Professor Marcel Ten TUSSCHER (UZ Brussel) 
Opgedragen fondsen
Het gebruik van deze Fondsen wordt gecontroleerd en beheerd door de Stichting voor de blinden, stichting van openbaar nut van de Brailleliga.
• Fonds Agnès
Toegang tot lectuur en informatie voor blinde en slechtziende personen.
• Fonds Boursy
Financiering van het opleidings- en arbeidsproces voor blinde en slechtziende personen gevolgd door de Brailleliga.
• Fonds Christophe
Financiële tussenkomst bij de aankoop van kleine technische hulpmiddelen in de Brailleshop.
• Fonds Chantal de Decker
Tussenkomst in de financiering van Daisy-spelers verworven door blinde of slechtziende personen ouder dan 65 jaar.
• Fonds Jules Legardien
De zelfstandigheid van blinde en slechtziende personen stimuleren door de financiering van kooklessen, braillelessen en mobiliteitslessen om zich te verplaatsen met een lange witte stok.
• Fonds Marie-Louise Martelez
Fonds bestemd voor de opleiding en de begeleiding van geleidehonden voor blinde personen.
• Fonds Hubert Ouvry
Toekenning van studiebeurzen aan blinde en slechtziende personen.
• Fonds Roger Roovers
Tussenkomst in de kosten voor het omzetten van cursussen en andere documenten voor studenten indien deze kosten niet door de subsidiërende overheden gedekt worden.
• Fonds Ruthy
Financiering van de eerste witte stok die aangeboden wordt aan blinde en slechtziende personen.
• Fonds Robert Van Assche et Anna Van Crombrugghe
Toekenning van prijzen aan verdienstelijke blinde personen.
• Fonds Bertrand van Outryve d’Ydewalle
Fonds prioritair bestemd voor de opleiding van blindengeleidehonden.
• Fonds Zoé
Financiële tussenkomst bij de aankoop van nieuwe technologieën door blinde en slechtziende personen ouder dan 65 jaar. 
De Brailleliga actief in heel het land
1. Brussel (Hoofdzetel)
Engelandstraat 57
1060 Brussel
T. 02 533 32 11
2. Ath
Rue de la Station 41 / 2
7800 Ath
T. 068 33 54 50
3. Charleroi
Boulevard Tirou 12
6000 Charleroi
T. 071 32 88 22
4. Libramont
Avenue de Bouillon 16 A
6800 Libramont
T. 061 23 31 33
5. Liège
Rue des Guillemins 63
4000 Liège
T. 04 229 33 35
6. Namur
Rue de la Croix-Rouge 31 / 7
5100 Jambes
T. 081 31 21 26
7. Antwerpen
Frankrijklei 40 / 3
2000 Antwerpen
T. 03 213 27 88
8. Geel
Werft 53 / 3
2440 Geel
T. 014 58 50 68
9. Gent 
Kortrijksesteenweg 344 
9000 Gent
T. 09 220 58 78
10. Hasselt
Leopoldplein 25 / 3
3500 Hasselt
T. 011 21 58 88
11. Kortrijk
Minister Tacklaan 35 / 01
8500 Kortrijk
T. 056 20 64 60
12. Leuven
Fonteinstraat 133 / 0001
3000 Leuven
T. 016 20 37 97
Steun ons 
Brailleliga vzw – Engelandstraat 57 - 1060 Brussel
T +32(0)2 533 32 11 - info@braille.be - www.braille.be
IBAN : BE11 0000 0000 4848 - BIC : BPOTBEB1
Volg ons op sociale media!
facebook.com/brailleliga
twitter.com/brailleliga
instagram.com/brailleliga_vzw
linkedin.com/company/gob-brailleliga
youtube.com/user/LigueBraille