DE WITTE STOK
DRIEMAANDELIJKS TIJDSCHRIFT
juli – augustus – september
Nr. 3 2017
■ Recht op beweging
■ VN Verdrag: waar staat België?
■ Tombola: Speel mee!
■ Onder Ons

Afgiftekantoor Brussel X
Erkenningsnummer: P008624
Brailleliga
Engelandstraat 57
1060 Brussel
Tel.: 02 533 32 11
IBAN: BE11 0000 0000 4848
BIC: BPOTBEB1
-	Help ons verkwisting te vermijden: indien u verhuist, er fouten in uw gegevens voorkomen of indien u dit tijdschrift meerdere malen ontvangt, … gelieve ons te verwittigen! 
-	Houder van het bestand: Brailleliga vzw. Onze vereniging respecteert nauwgezet de privacy van haar schenkers en sympathisanten overeenkomstig de wet van 08/12/1992. Hun gegevens worden aan geen enkele andere vereniging of persoon bekendgemaakt. Op uw eenvoudig verzoek worden uw gegevens meegedeeld en zo nodig verbeterd.
-	We kunnen het niet vaak genoeg herhalen: laat u niet misleiden door oneerlijke personen. De Brailleliga verkoopt niets, noch van deur tot deur, noch op de openbare weg.
-	De Brailleliga wijst er nogmaals op dat zij een neutrale vereniging is, gehecht aan de democratische waarden en actief in het hele land. Zij staat ten dienste van alle blinde en slechtziende personen.
Coverfoto’s: Recht op beweging, de Week van de Mobiliteit – VN Verdrag: Tewerkstelling aanmoedigen – De winnaars van de Tombola zoeken het groot lot bij de Brailleliga.
DE WITTE STOK
Redactie en coördinatie: Catherine Claeys.
Hebben meegewerkt aan dit nummer: Nadia Arnone, Aude Debbaut, Stéphane Depoorter, Astrid de Pret, Virginie Detournay, Catherine Dosen, Michèle Dubois, Mohammed Hajjaoui, Chantal Hancisse, Rebecca Lévêque, Bruno Liesen, Audrey Linchamps, Gérard Servais, Valérie Staal, Magda Van Waes.
Foto’s: Catherine Claeys, Quentin Declerck, Lise De Mey, Astrid de Pret, Chantal Pringier, Natalie Troonbeeckx, Geoffroy Van der Hasselt.
Druk: Drukkerij Adam-Demortier.
Abonnement: € 10 te storten op rekeningnummer IBAN: BE11 0000 0468 0248 –
BIC: BPOTBEB1 met vermelding: “Abonnement Witte Stok”. Gratis voor blinde en slechtziende personen. Beschikbaar op Daisy-CD en op onze website: www.braille.be.
Contact: Brailleliga vzw, Engelandstraat 57 – 1060 Brussel – Tel.: 02 533 32 11 – Fax: 02 537 64 26 – E-mail: info@braille.be.
Verantwoordelijke uitgever: Michel Magis, Engelandstraat 57 – 1060 Brussel.
IN DIT NUMMER:
Editoriaal.............................................................................................................................. p. 1
Recht op beweging: de Week van de Mobiliteit....................................................................p. 2
De rechten van personen met een handicap: waar staat België?.........................................p. 13
Tombola 2017: win 75.000 euro, een auto of vertrek terug op reis!...................................p. 18
De Brailleliga komt naar u toe............................................................................................p. 22
Eindejaarswensen: zeg het met onze wenskaarten..............................................................p. 26
Ons verdriet.........................................................................................................................p. 28
ONDER ONS
-	Welkom op BrailleTech 2017
-	Nieuws van de Brailleshop: Nieuwe sprekende uurwerken – Agenda en kalender 2018 – Portefeuilles en muntopbergers – Personenweegschaal
-	Nieuws van de Sociale dienst: Nieuws van FOD Sociale Zekerheid: Wanneer wordt mijn dossier bij FOD behandeld? – Tegemoetkoming hulp aan bejaarden – Jaarverslag 2016 DG personen met een handicap – Laatste groep basisondersteuningsbudget - Persoonsvolgende financiering in voorlopige cijfers – Uniek loket voor slachtoffers terreurdaden – Meer assistentie bij NMBS – Spilindex overschreden.
-	Nieuws van de dienst vrijetijdsbesteding: Activiteiten volwassenen oktober tot december 2017.
EDITORIAAL.
In september werd tijdens de week van de mobiliteit het grote publiek
gesensibiliseerd over de verschillende verplaatsingsmethodes. Voor ons is
dit de gelegenheid bij uitstek om de aandacht te vestigen op de mobiliteit van
blinde en slechtziende personen. Hun autonomie is namelijk afhankelijk van
hun mogelijkheid om zich zelfstandig te verplaatsen. In dit nummer bespreken
wij onder andere de stand van zaken in de verschillende Belgische regio’s.
Even ter herinnering, dankzij de vrijgevigheid van onze schenkers krijgen
blinde of zwaar slechtziende personen een eerste witte stok gratis aangeboden
door de Brailleliga. De Brailleliga kan haar cliënten ook leren hoe zich veilig
te verplaatsen met een witte mobiliteitsstok of met een blindengeleidehond,
trajecten aanleren, … Ook u kan een verschil uitmaken om de mobiliteit van
een persoon met een visuele handicap te bevorderen. Hiertoe kan u een gift
doen, hoe klein dan ook, via het overschrijvingsformulier dat u samen met dit
magazine ontvangt. Wij willen u dan ook bij voorbaat van harte bedanken!
Net zoals andere rechten is ook het recht op mobiliteit opgenomen in het Verdrag
van de Verenigde Naties inzake de Rechten van Personen met een Handicap.
Vertegenwoordigers van de Brailleliga zetelen in het Belgian Disability Forum
(BDF) en de Nationale Hoge Raad voor Personen met een Handicap (NHRPH),
organisaties die zich inzetten voor de toepassing van dit Verdrag in België. In
dit nummer maken we de balans op, waaruit blijkt dat de personen met een
handicap nog te vaak door de politiek over het hoofd gezien worden.
Natuurlijk krijgt ook de start van het nieuwe schooljaar hier een plaats, alsook
onze Grote Tombola, waarvan de opbrengst dit jaar zal gebruikt worden voor
de ondersteuning van blinde en slechtziende personen van alle leeftijden. Maar
ook wie meer te weten wil komen over onze jaarlijkse hulpmiddelenbeurs
BrailleTech, waarop u natuurlijk van harte welkom bent, is in dit nummer aan
RECHT OP BEWEGING: DE WEEK VAN DE MOBILITEIT.
Zoals elk jaar staat september in het teken van de Europese Week van
de Mobiliteit. Het is de ideale gelegenheid om campagne te voeren voor
duurzame mobiliteit en alternatieve vervoermiddelen voor de auto in de
stad (trein, tram, bus, fiets, step, ...), door autodelen – of ‘carsharing’ –
en intermodaliteit (de combinatie van verschillende vervoermiddelen)
te promoten. In heel het land worden er tal van acties en activiteiten
georganiseerd. Ook wij grijpen onze kans om de mobiliteit van blinde
en slechtziende personen eens onder de loep te nemen.
Mobiliteit is een fundamentele uitdaging voor de maatschappij en heeft gevolgen
voor domeinen als stedenbouwkunde, economie en milieubescherming. Het
is bovendien bepalend voor de levenskwaliteit van mensen en – we kunnen
het niet genoeg herhalen – een fundamenteel recht, dat een invloed heeft
op andere rechten, zoals het recht op werk, onderwijs, gezondheidszorg,
cultuur en vrije tijd, of op de mogelijkheid om deel te nemen aan de
samenleving. Voor personen met een visuele handicap is die uitdaging des
te belangrijker, aangezien hun autonomie – een ander fundamenteel recht! –
Te voet of met het openbaar vervoer, twee bevoorrechte verplaatsingsmethoden.
sterk afhangt van de mogelijkheid om zich vrij te bewegen. Persoonlijke
mobiliteit wordt trouwens uiteengezet in artikel 20 van het Verdrag van de
VN inzake de Rechten van Personen met een handicap, dat in 2009 door
België werd geratificeerd.

In 2013 voerde de Brailleliga een diepgaand onderzoek bij haar leden. Daaruit
bleek dat 76% van de bevraagde personen elke dag of minstens verschillende
keren per week de woning verlaat. De grote meerderheid gaat het liefst te
voet. Het tweede meest gebruikte vervoermiddel is het openbaar vervoer.
Uit het onderzoek bleek ook dat slechts weinig mensen een beroep doen op
aangepaste vervoersdiensten, omdat die diensten amper gekend zijn. Een van
de grote lessen die we uit de enquête konden trekken, gaat over het gevoel
van onveiligheid tijdens verplaatsingen: bijna 65% (71% in Brussel!) van de
deelnemers voelt zich niet veilig op de openbare weg. De meest genoemde
oorzaken zijn het gevaarlijke verkeer, de geluidsoverlast, de staat van de
voetpaden of onmerkbare obstakels. Vooral reclameborden, terrassen van
cafés of restaurants, slecht geparkeerde voertuigen, vuilnisbakken en niet of
slecht gesignaleerde werkzaamheden vormen een groot probleem. Ten slotte
zijn ook de fietsers die – vrijwel onhoorbaar en veel te snel – op het voetpad
rijden een echte nachtmerrie voor blinde of slechtziende voetgangers.
Noppentegels. In steden zijn voetpaden bezaaid met obstakels…

Aan de andere kant worden specifieke hulpmiddelen voor personen met een
visuele handicap (noppentegels, rateltikkers, de gesproken aankondiging
van haltes op het openbaar vervoer, enz.) wel op prijs gesteld en het zou
goed zijn als ze systematisch geïnstalleerd werden.
Nu de gemeente- en provincieverkiezingen van 2018 met rasse schreden
naderbij komen en de partijen hun programma voorbereiden, kunnen we
een snelle balans opmaken van de mobiliteitsmaatregelen die de overheid
al nam en de blijvende uitdagingen voor iedereen.

Mobiliteitsplannen.
Vooral de gewesten, gemeenten en openbare vervoersmaatschappijen
(MIVB, De Lijn, TEC) staan in voor de maatregelen inzake mobiliteit. De
drie gewesten van het land hebben hun eigen mobiliteitsplan, dat uitgerold
is op gemeentelijk en zelfs intercommunaal niveau. Alle drie leggen ze de
nadruk op de toegankelijkheid van de voornaamste activiteitenpolen voor
iedereen en in het bijzonder voor personen met een beperkte mobiliteit,
een rationeler gebruik van de auto door alternatieve vervoermiddelen te
promoten (te voet, per fiets, openbaar vervoer) en de intermodaliteit van
vervoermiddelen. De plannen bestaan doorgaans uit drie fases: een audit
of diagnose van de bestaande situatie, de bepaling van doelstellingen en
de uitwerking van concrete voorstellen om de mobiliteit te verbeteren.
Ter gelegenheid van de verkiezingen in 2014 eiste het CAWaB (Collectif
Accessibilité Wallonie-Bruxelles), waar de Brailleliga lid van is, dat
er maatregelen zouden komen voor een betere toegankelijkheid van de
twee Franstalige gewesten van het land. Als antwoord daarop namen
het Brussels Gewest, de Gemeentelijke Gemeenschapscommissie
(GGC) en de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF) in december
2016 elk een ordonnantie HandiStreaming aan, terwijl Wallonië een
‘toegankelijkheidsplan’ uitwerkte.
PAVE en HandiStreaming in Brussel.
Het Iris 2-plan moet de richting aangeven waarin het vervoersbeleid van
het Brussels Hoofdstedelijk Gewest tegen 2015-2020 zou moeten evolueren.
Het moet de verkeersopstoppingen in de hoofdstad een halt toeroepen door
het autoverkeer tegen 2018 met 20% terug te dringen ten opzichte van 2001.
Enkele van de ingevoerde maatregelen zijn meer voetgangerszones, trams en
bussen in eigen bedding, fietsinfrastructuur, de automatisering en uitbreiding
van het metronet, enz.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wilde bovendien een voortrekkersrol
spelen in België wat de toegankelijkheid van de openbare ruimte betreft, en
lanceerde samen met de 19 Brusselse gemeenten de toegankelijkheidsplannen
voor de weg en de openbare ruimte (PAVE). Het is de bedoeling om het
voetgangersnetwerk te analyseren en de behoeften inzake toegankelijkheid
te bepalen, door rekening te houden met de verschillende soorten handicap
en ervoor te zorgen dat alle voetgangers zich veilig en comfortabel kunnen
verplaatsen. Het PAVE zal aan elke gemeente bezorgd worden en vormt
een informaticatool die het gemeentelijke voetgangersnetwerk analyseert
en alle geografisch gerefereerde ingrepen, en een programmering bevat
voor de gecoördineerde, geleidelijke invoering van meer toegankelijkheid
van het hele Brusselse grondgebied. Dankzij het PAVE kan het Brussels
Hoofdstedelijk Gewest zich tevens voorbereiden op de nieuwe Europese
normen in verband met toegankelijkheid, om rekening te houden met de
rechten van de gebruikers, die uiteindelijk aan al onze steden en gewesten
opgelegd zullen worden. Tot slot werkte het Gewest in 2012 een strategisch
voetgangersplan uit dat ervoor moet zorgen dat Brussel tegen 2040 een
voetgangersvriendelijke stad wordt.

Het concept van de ‘HandiStreaming’ gaat verder dan de pure kwestie van
de mobiliteit alleen. Het charter wil de dimensie handicap op ‘natuurlijke’
– of anders gezegd, ‘vanzelfsprekende’ – wijze integreren in alle Brusselse
beleidslijnen: op het vlak van infrastructuur, huisvesting, werkgelegenheid,
onderwijs, cultuur, sport, ... De wetgeving omvat een ordonnantie die
structureel aandacht besteedt aan personen met een handicap en een
verbintenis bij wijze van een charter om bepaalde maatregelen te nemen
en de hoofdstad van Europa om te vormen tot een toegankelijke, inclusieve
stad waar iedereen een volwaardig deel kan uitmaken van de maatschappij.
Alle infrastructuren zouden dus moeten worden aangepast om de inclusie
van personen met een handicap in de openbare ruimte te garanderen:
toegankelijkheid van gebouwen, de openbare weg, parken, het openbaar
vervoer, sportvoorzieningen, het raadplegen van overheidswebsites, enz.
‘Toegankelijkheidsplan’ in Wallonië.
Dit plan omvat 28 gecoördineerde maatregelen als aanvulling op de
bestaande acties. Alle acties waren het onderwerp van overleg tussen
de betrokken sectoren en willen de toegankelijkheid van gebouwen, het
De weg naar meer toegankelijke straten is nog lang... 
openbaar vervoer en diensten in een transversaal oogpunt verbeteren en
bevorderen. Net als in Brussel betreft dit plan de toegankelijkheid in de
breedste zin van het woord (huisvesting, werkgelegenheid, mobiliteit, ...).
De mobiliteitsmaatregelen omvatten onder meer:
-	een betere toegankelijkheid van het TEC-netwerk.
-	een betere toegang tot de natuurparken in Wallonië.
-	de ontwikkeling van een applicatie ‘toegankelijkheid’ in het kader van ‘Digital Wallonia’ (strategisch plan met het oog op de digitale transformatie van Wallonië).
-	de invoering van een charter ‘toegankelijkheid’ voor openbare evenementen.
-	een gegarandeerde toegankelijkheid van de officiële regeringswebsites.
De eerste maatregelen zouden in het voorjaar van 2018 concreet moeten
worden toegepast.
MeerMobiel en MAV in Vlaanderen.
Naast de mobiliteitsplannen en het toegankelijk maken van de openbare weg
en de openbare ruimte heeft Vlaanderen vooral ingezet op het vervoer ‘op
maat’, meer bepaald met de ontwikkeling van het concept MeerMobiel. Het
doel? Een antwoord bieden op de moeilijkheden die gebruikers ondervinden
als gevolg van het veelvoud aan initiatieven in verband met aangepast
vervoer in Vlaanderen en Brussel. Dat is meteen ook een antwoord op
een van de gebreken die uit onze mobiliteitsenquête 2013 bleek. Al in
2012 werd een eerste versie van MeerMobiel gelanceerd, die sindsdien
verder ontwikkeld werd. Het is een online database met informatie over
het aangepaste vervoersaanbod: aangepaste vervoersdiensten, taxibedrijven
met toegankelijke voertuigen, aangepaste huurwagens (met chauffeur),
medisch transport, enz. Bovendien bevat ze gegevens over het openbaar
vervoer. Dankzij een jaarlijkse ‘MeerMobiel Monitor’ kan de Vlaamse
regering de evolutie en behoeften opvolgen om het mobiliteitsaanbod op
maat te verbeteren. Daarenboven werd de MeerMobiel-website in 2016 in
een nieuw jasje gestopt: www.meermobiel.be. Het is voortaan mogelijk om
op te zoeken per provincie, per gemeente, per type vervoermiddel, of om
specifieke aanvragen te doen. Bovendien is er heel wat informatie te vinden
over de vragen rond mobiliteit voor personen met een handicap.
In elke Vlaamse provincie bestaat er een MAV, of Mobiliteitscentrale
Aangepast Vervoer, die niet zelf instaat voor de organisatie van vervoer
‘op maat’, maar de gebruikers helpt om een optimale oplossing voor hun
behoeften te vinden en hen door te verwijzen naar de geschikte dienst.
Elke centrale is bereikbaar via een gratis oproepnummer of via e-mail.
Om het aangepast vervoer nog meer te promoten en betaalbaar te houden,
nam Vlaanderen in 2013 tot slot bij decreet een systeem in gebruik waarbij
al dan niet commerciële aangepaste vervoersdiensten een compensatie
ontvangen als ze een bepaald maximumtarief blijven hanteren. Vlaanderen
en Brussel werden in 27 vervoerszones ingedeeld, met voor elke zone een
erkende leverancier van aangepast vervoer.
De Vlaamse regering beschikt over een budget van 4 miljoen euro om in
2017 het aangepaste vervoersnetwerk naar heel Vlaanderen uit te breiden,
door de laatste zones in te vullen die nu nog niet worden aangedaan.
Er is vooruitgang, zij het soms bescheiden...
Laat ons wel positief blijven. De mobiliteitsplannen en overheidsprojecten
zijn het onmiskenbare bewijs dat de behoeften van personen met een
handicap in rekening worden gebracht in een globale visie over de
mobiliteit. Gespecialiseerde bureaus of agentschappen als ATINGO in
Franstalig België en INTER aan Vlaamse kant zien erop toe dat de geldende
toegankelijkheidsnormen worden nageleefd. Op het terrein blijft de toepassing
van zulke plannen echter een werk van lange adem, dat soms te lijden heeft
onder administratieve vertragingen, beperkte budgetten of veranderingen in
het politieke beleid.

In zijn jaarverslag van 2016 benadrukte het Interfederaal Gelijkekansencentrum
Unia bijvoorbeeld dat bijna een derde van de klachten over discriminatie
in verband met een handicap (alle types) betrekking hebben op de
toegankelijkheid van het openbaar of het particulier vervoer. Zo onthulde het
centrum dat van de in totaal 546 stations en haltes zonder personeel er slechts
24 volledig toegankelijk zijn, en dat volgens de laatste telling in 2012... De
Brusselse metro staat er iets beter voor, met 41 van de 69 stations die in april
2016 uitgerust waren met een lift voor personen met beperkte mobiliteit.
Er is dus zeker vooruitgang te merken, al is het soms wel voorzichtig. Dat is
vooral het geval voor de spoorwegen. De Brailleliga vraagt immers al lang
om een afschaffing van de door de NMBS opgelegde termijn van 24 uur
om assistentie aan te vragen. De termijn is intussen al teruggebracht tot 3
uur, maar enkel voor trajecten zonder overstap tussen twee stations, en niet
in eender welk station. Slechts 41 stations van de meer dan 500 bestaande
stations en haltes komen daarvoor in aanmerking! De termijn van minstens
24 uur voor vertrek geldt nog steeds voor een reis met of zonder overstap in
de 131 stations waar de aangepaste assistentiedienst beschikbaar is. De dienst
is wel gratis.

Het is dus belangrijk om waakzaam te blijven, de aangekondigde
maatregelen op te volgen en ervoor te zorgen dat ze altijd genomen worden
in samenspraak met de verenigingen en instanties die personen met een
handicap vertegenwoordigen, en dat volgens het principe ‘niets voor ons
zonder ons’. De weg naar een volledig inclusieve maatschappij is nog lang
en mobiliteit speelt daar een centrale rol in. De Week van de Mobiliteit is een
goede gelegenheid om het grote publiek en de politiek verantwoordelijken
te sensibiliseren zodat iedereen kan gaan en staan waar hij of zij wil, ook
personen met een visuele handicap.
De opmars van elektrische voertuigen.
Onlangs kondigde de Zweedse autobouwer Volvo aan dat ze binnen twee
jaar enkel nog nieuwe elektrische en hybride modellen zouden bouwen.
Terwijl elektrische wagens lang beperkt bleven tot bedrijfswagens en het tot
nu toe moeilijk bleek om ook het grote publiek warm te maken, lijkt er in
de komende jaren een echte explosie te komen. Voor de luchtvervuiling en
de geluidsoverlast is dat ongetwijfeld goed nieuws, maar de massale opmars
van voertuigen met een stille motor brengt begrijpelijke zorgen met zich mee
voor blinde en slechtziende personen, die het bijna niet merken als ze op lage
snelheid naderbij komen.
Die vrees is niet alleen gegrond, maar betreft ook alle voetgangers. Uit een
enquête in de Verenigde Staten uit 2013 blijkt immers dat er met dergelijke
voertuigen 19% meer ongevallen met voetgangers zijn dan met klassieke
wagens. Er bestaat geen gelijkaardig onderzoek in Europa, maar volgens een
in 2014 gestemde Europese wet zullen autobouwers vanaf 2021 verplicht
zijn om alle nieuwe hybride en elektrische voertuigen uit te rusten met een
‘Acoustic Vehicle Alerting System’ (AVAS). Het systeem moet in werking
treden tot 20 km/uur en bij het achteruit rijden. De klank die het AVAS
voortbrengt, is constant en luid genoeg om voetgangers te waarschuwen,
zonder dat het voor overlast zorgt. Voorzichtigheid blijft echter geboden,
aangezien het nog lang zal duren voor de wet in de praktijk wordt omgezet
en er in tussentijd heel wat elektrische voertuigen in omloop zullen komen
die niet over het systeem beschikken.
Op het voetpad of in voetgangerszones zijn de voetgangers in principe buiten
het bereik van al dan niet elektrische auto’s. Alleen is die veilige zone die
speciaal voor hen bedoeld is, niet altijd even veilig. Uit onze hoger vermelde
enquête bleek immers al dat fietsers een groot probleem vormen voor blinde
en slechtziende personen. In de bebouwde kom is het volgens de wegcode
verboden om met de fiets (elektrische fietsen inbegrepen) op het voetpad
te rijden, uitgezonderd voor kinderen jonger dan 9 of als er een fietspad is
gesignaleerd. Die regel lijkt in de praktijk echter niet gekend of wordt in elk
geval weinig nageleefd door fietsers.

Erger nog, nu worden onze voetpaden ook overspoeld door een hele generatie
nieuwe elektrische eenwielers die niet altijd even elegant tussen verbaasde
voetgangers door slalommen. Ze zijn ook gekend onder de naam gyropode
(van het Grieks ‘gỹros’ dat cirkel betekent, en ‘podos’, of voet), gyrowiel,
hoverboard, ... Ze maken allemaal deel uit van de familie van de gyroscopische
voertuigen. Het motorsysteem is gebaseerd op de werking van gyroscopen
die de positie van het toestel ten opzichte van de grond doorsturen naar een
centrale minicomputer. Die berekent hoe snel de wielen moeten rijden zodat
het voertuig evenwijdig blijft met de grond. Om sneller te rijden moet de
bestuurder voorover leunen, om te remmen moet hij achterover leunen.
Gemakkelijker gezegd dan gedaan!

Het oudste exemplaar, de gyropode of
Segway, naar de naam van de firma die
hem op de markt bracht, werd in 1999 door
de Amerikaan Dean Kamen uitgevonden.
De Segway bestaat uit een platform met
twee wielen waar de gebruiker op staat
en een stuur. De politie heeft er tests mee
uitgevoerd om in de voetgangerszone in
het centrum van Brussel mee te rijden. De
toestellen zijn vrij zwaar en worden door
weinig mensen gebruikt, ongetwijfeld door
het hoge kostenplaatje. Ze worden echter
wel verhuurd in toeristische zones.
DE WITTE STOK
Het gyrowiel, monowiel of ‘solowheel’, dat eveneens in de Verenigde Staten
werd bedacht, zag het levenslicht in 2006 en is op de markt sinds 2011. Het
gebruikt dezelfde technologie als zijn oudere broer, de gyropode, maar bestaat
uit slechts één gestroomlijnd wiel en eenvoudige voetsteuntjes. Een goed
evenwichtsvermogen en enkele uren oefening zijn absoluut noodzakelijk!
Tot slot is er nog een kleinere versie die in 2013 op de markt kwam, de
gyroskate of het ‘hoverboard’1, een lichte gyropode zonder stuurstang die
bestaat uit een klein platform met twee wielen. Van alle toestellen is dat het
goedkoopste, maar het heeft ook al aanleiding gegeven tot discussie omdat
de batterijen brandgevaarlijk zouden zijn...

Voor de volledigheid moeten we ook even de elektrische step vermelden, die
qua ontwerp klassieker is, maar wel plooibaar en licht, en dus heel praktisch.
Er is (nog) geen specifieke regelgeving voor het gebruik van dergelijke
toestellen op de openbare weg. De Segway of het gyrowiel kunnen snelheden
hoger dan 18 km/u bereiken en zouden dus in de categorie motorfietsen
geklasseerd moeten worden. Desalniettemin en omwille van de juridische
onduidelijkheid waarmee de Europese wetgeving voor dit onderwerp worstelt,
is het gebruik ervan in België op voetpaden toegestaan, voor zover ze niet
sneller dan stapvoets – 6 km/u – rijden. Ons land is op dat vlak dus toleranter
dan sommige van onze buurlanden, zoals Nederland, waar toestellen van het
type Segway enkel op fietspaden toegelaten zijn tegen een snelheid die het
fietsverkeer niet kan hinderen.

Voor blinde en slechtziende weggebruikers vormt de opmars van
verschillende, onhoorbare voertuigen op het voetpad een extra obstakel,
waardoor hun gevoel van onveiligheid nog versterkt wordt. Het is dus van
cruciaal belang dat de wegcode zo snel mogelijk wordt aangepast aan de
nieuwe verplaatsingsmanieren, door rekening te houden met de zwakkere
1. De term Hoverboard komt uit de sciencefictionfilm Back to the Future uit 1989, waarin
de held Marty McFly een ‘skateboard’ uit de toekomst zonder wielen gebruikt dat enkele
centimeters boven de grond kan blijven zweven.
weggebruikers wiens comfort en veiligheid niet in het gedrang zouden
mogen komen. Het is nu, meer dan ooit, nodig om de gebruikers van
elektrische wagens, fietsen, steps en gyropoden te sensibiliseren om zich
verantwoordelijk te gedragen en bijzondere aandacht te besteden aan blinde
en slechtziende personen, die met hun witte stok gemakkelijk herkenbaar
zijn. Het is immers de bedoeling dat deze mensen nog steeds elke dag met
een gerust gemoed de deur kunnen uitgaan.
DE RECHTEN VAN PERSONEN MET EEN HANDICAP: WAAR STAAT BELGIË?
In 2014 bezorgde het Comité voor de rechten
van personen met een handicap van de VN zijn
aanbevelingen aan België over de toepassing van het
Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten
van personen met een handicap. Hoever staan we met
de toepassing ervan? Is België een goede leerling? Het
Belgian Disability Forum (BDF), waar de Brailleliga
lid van is, en de Nationale Hoge Raad voor Personen
met een Handicap (NHRPH) maakten de balans op en
formuleerden een besluit.
Ter herinnering: het belangrijke verdrag dat in 2006 door de algemene vergadering
van de Verenigde Naties werd aangenomen, werd in 2009 door België
bekrachtigd. Het toepassingsproces wordt onder de loep genomen door het
VN-Comité, op basis van rapporten die door België werden ingediend. Organisaties
uit het maatschappelijke middenveld mogen ook een alternatief rapport
indienen. Zo diende het BDF – met het oog op de eerste evaluatie in 2014 – een
dergelijk rapport in, naast dat van de Belgische autoriteiten. Ons land moet in
2019 een tweede rapport indienen en zal in 2020 opnieuw geëvalueerd worden.
Het BDF zal op dat moment eveneens een nieuw alternatief rapport neerleggen.
De evaluatie mag dan wel nog maar halverwege zijn, toch ziet de situatie er allesbehalve
goed uit! Hoewel er enige vooruitgang is geboekt, worden personen
met een handicap nog al te vaak door politici vergeten.

Wetgeving.
Er bestaat wel degelijk al een Belgisch juridisch arsenaal over de kwestie,
alleen moeten de teksten ook effectief worden toegepast en moet het niet
naleven ervan worden bestraft. Daar knelt het schoentje. Het BDF benadrukt
dat de inhoud en de menselijke aspecten van het Verdrag van de Verenigde
Naties amper gekend zijn, ook in de politieke wereld. Veel ministers hebben
zelfs nog nooit het Verdrag van de Verenigde Naties gelezen, omdat ze
denken dat het niets met hun bevoegdheid te maken heeft. Aangezien een
handicap echter een invloed heeft op alle aspecten van het leven – en dus ook
op het politieke beleid – zou elke politicus zich betrokken moeten voelen. De
website Tax-on-Web is bijvoorbeeld niet toegankelijk voor personen met een
visuele handicap (Anysurfer-label), terwijl de verantwoordelijkheid daarvoor
wel degelijk bij de minister van Financiën en niet bij de staatssecretaris voor
Personen met een handicap ligt.

Het volstaat niet om rechten te erkennen en ze vervolgens in een wet of een
decreet te gieten om ze tot een feitelijke realiteit te maken. De wet legt bijvoorbeeld
ook sancties op voor discriminatie bij een aanwerving omwille van
een handicap. Alleen baseren te veel werkgevers zich – door een gebrek aan
informatie of omdat ze zich niet bewust zijn van hun verantwoordelijkheden
– nog altijd straffeloos op hun vooroordelen in plaats van op de vaardigheden
van de sollicitant met een handicap. Het BDF lichtte nog een ander voorbeeld
uit: elk gewest heeft een leidraad ontwikkeld voor de toegankelijkheid van
de openbare weg en van openbare gebouwen, maar in werkelijkheid worden
inbreuken niet door het Openbaar Ministerie vervolgd en worden er in
de openbare aanbestedingen geen strafmaatregelen voorzien. De toegankelijkheid
van de openbare ruimte wordt dus overgelaten
aan de goede wil van architecten en ondernemers, die
zelf ook amper gesensibiliseerd zijn over de behoeften
van personen met een handicap. Heel vaak wordt er uitsluitend
rekening gehouden met motorische beperkingen
(hellend vlak, lift, ...) en worden de meer specifieke
behoeften in verband met een zintuiglijke (markeringen
in brailleschrift of grote letters, geluidssignalen of reliëfmarkeringen,
...) of verstandelijke handicap over het
hoofd gezien.

Die situatie is in strijd met het Verdrag, dat ernaar streeft dat personen met
een handicap op dezelfde manier behandeld worden als alle burgers. Aangezien
de wetteksten niet worden nageleefd, worden hun rechten geschonden,
wat hen dan weer tot tweederangsburgers verlaagt.
De Belgische complexiteit.
België is vooral gekend voor zijn institutionele complexiteit. Door de zesde
staatshervorming, die nog meer bevoegdheden overdraagt aan de gemeenschappen
en gewesten, is de situatie helaas nog verslechterd. De versnippering
van de bevoegdheden maakt het erg moeilijk om een globaal en samenhangend
beleid in te voeren dat op de verschillende machtsniveaus is afgestemd. Het
resultaat: er bestaat geen nationaal plan om de behoeften van personen met een
handicap aan te pakken. Omdat er geen statistieken zijn over handicaps is het
bovendien onmogelijk om een enigszins sluitende planning op te stellen. Want
hoe kunnen de behoeften geëvalueerd en de budgetten opgesteld worden als er
geen correcte en betrouwbare cijfers zijn?

De gemeenschappen en gewesten nemen uiteraard wel degelijk in meerdere of
mindere mate ambitieuze maatregelen. En dat moeten we toejuichen. Toch zijn
die maatregelen enkel van toepassing op hun eigen grondgebied of voor personen
die deel uitmaken van een bepaalde gemeenschap, zonder overleg met
de andere gemeenschappen of gewesten. Dat beperkt dan weer de werkelijke
draagwijdte van die maatregelen. Er wordt ook vaak vergeten dat personen met
een handicap, net als iedereen, verschillende verblijfplaatsen kunnen hebben al
naargelang hun activiteiten: wonen, studeren, werken en ontspannen gebeuren
niet noodzakelijk in één enkele regio. Alleen zijn de regels inzake erkenning of
subsidiëring erg vaak gelinkt aan één enkele verblijfplaats. Dat kan dan weer
absurde situaties met zich meebrengen. Zo kan een jonge slechtziende persoon
die in het Vlaamse Grimbergen woont en in Brussel school loopt geen subsidies
krijgen voor niet-mobiel aangepast leesmateriaal, omdat zijn woonplaats
en zijn school niet in hetzelfde gewest liggen en er tussen de twee gewesten
geen akkoord is.

Vijf aandachtspunten in het vizier van de VN: een overzicht.
Het BDF deelt de voornaamste aanbevelingen van de VN op in vijf aandachtspunten,
waar België nog steeds heel slecht op scoort:
1.	Adviesraden en statistieken: bepaalde instanties hebben nog geen adviesraden voor personen met een handicap. Als die al bestaan, beschikken ze niet altijd over voldoende middelen. Zonder efficiënte adviesraden – die bovendien volledig door de politieke wereld worden erkend – kan er echter geen constructieve participatie plaatsvinden. “Het gebrek aan planning en statistieken moet dringend aangepakt worden. Het is immers onmogelijk om een gepast beleid te voeren als beleidsmakers niet eens zicht hebben op de behoeften.” (BDF).
2.	Toegankelijkheid: alle ministeriële departementen moeten zich betrokken voelen. Er moet overleg zijn over de initiatieven op de verschillende bevoegdheidsniveaus en ze moeten opgebouwd zijn rond een nationaal plan, met inbegrip van een officieel labelsysteem dat in alle gewesten van het land gehanteerd wordt. De wetgevende instrumenten moeten versterkt worden, ze moeten dwingend zijn en gecontroleerd worden. De opleiding van professionals in de bouwsector – in de breedste zin van het woord – moet verbeterd worden en het zogenoemde ‘universeel design’ moet worden gepromoot.
3.	Gerechtigheid: personen met een handicap die een misdaad begaan hebben en onverantwoordelijk geacht worden voor hun daden, worden geïnterneerd zonder enig vooruitzicht op vrijlating, wat als een soort van foltering kan worden beschouwd. Er moeten plaatsen gecreëerd worden waar ze ook echt verzorging kunnen krijgen. Het systeem werd hervormd en werd in die zin van kracht in 2014, maar in de praktijk wordt het niet of nauwelijks toegepast.
4.	Onderwijs en tewerkstelling: in afwachting van een almaar inclusiever onderwijssysteem, moeten we het mogelijk maken voor personen met een handicap om een keuze te maken tussen het gespecialiseerde en het algemene onderwijs. Het kan immers zijn dat een instelling voor algemeen onderwijs onvoldoende is aangepast, wat ouders ertoe verplicht hun kind in een gespecialiseerde school in te schrijven. Er moeten extra middelen worden vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat alle kinderen, ongeacht het onderwijs dat ze volgen, wel degelijk op een efficiënte manier begeleid worden. Op het vlak van tewerkstelling heeft het gebrek aan coördinatie tussen de bevoegdheidsniveaus een negatieve invloed op de tewerkstelling van personen met een handicap: tegenstrijdige maatregelen, werkloosheidsval, ... De tewerkstellingsmaatregelen worden niet gesteund door de werkgevers, die tot niets verplicht zijn. Er is dus nog veel werk aan de winkel om het imago van personen met een handicap op de arbeidsmarkt te verbeteren.
5.	Huisvesting, autonomie en inclusie: het leven in instellingen respecteert de intimiteit van personen met een handicap niet en thuis blijven wonen brengt tal van moeilijkheden met zich mee: onaangepaste woningen, geen steun voor de naasten, te ‘autoritaire’ omgeving, geen materiële hulpmiddelen voor 65-plussers, kosten voor thuiszorg, enz. Er moet gezorgd worden voor de juiste omstandigheden zodat personen met een handicap echt een keuze kunnen maken tussen een leven in een gemeenschap (thuis) of in een opvangstructuur.
WIN 75.000 EURO, EEN AUTO OF VERTREK TERUG OP REIS!
Voor het 67e jaar op rij staat de Grote Tombola van de Brailleliga
klaar om u met cadeaus te overspoelen. Door mee te doen, steunt u
op een directe, concrete en nuttige manier de blinde en slechtziende
personen van ons land. Tegelijkertijd maakt u kans op één van de vele
prijzen, waaronder de hoofdprijs van 75.000 euro in Staatsfondsen of
een auto, elektrische fietsen, reischeques, tablets, ...
Audiovisuele apparaten, huishoudapparatuur, gereedschap, reischeques,
aankoopbonnen, … Voor elk wat wils! Onze prijzen zijn nieuw, van
goede kwaliteit en met garantie.

Door de jaren heen worden mensen die voor de eerste keer meedoen vaak
trouwe deelnemers, die deze onvervangbare manier om blinde en slechtziende
mensen te steunen enorm weten te waarderen.
Het overzicht van de prijzen en het reglement van onze Tombola vindt u
op onze website: www.braille.be/tombola.
We bedanken onze partners:
Hoe meedoen met de Tombola?
1 boekje = 5 biljetten + 1 gratis biljet, dat zijn 6 winstkansen!
Prijs: 1 biljet: 3,40 euro (2,40 euro + 1 euro *)
1 boekje: 13 euro (12 euro + 1 euro *)
2 boekjes: 25 euro (24 euro + 1 euro *)
3 boekjes: 37 euro (36 euro + 1 euro *)
4 boekjes: 49 euro (48 euro + 1 euro *)
* Verzendingskosten van de biljetten en de resultaten van de Tombola 2017.
Vanaf 5 boekjes (60 euro), geen verzendingskosten.
Schrijf het bedrag van uw keuze over op het rekeningnummer BE10 0003
0019 6004 – BPOTBEB1 van de Tombola van de Brailleliga, met de
precieze vermelding van uw naam en adres. De biljetten worden u binnen
de 3 weken per post toegestuurd.
De winnaars van de speciale trekkingen in 2016 kwamen hun
prijzen ophalen in de Brailleliga op 18 november
De biljetten zijn eveneens te koop op de zetel
van de Brailleliga, Engelandstraat 57 te 1060
Brussel (Sint-Gillis), tot op de dag van de
trekking, 11/12/2017 (tot 12u).
04/12/2017: Uiterste inschrijvingsdatum
via overschrijving.
11/12/2017: Publieke trekking om 15u op
de hoofdzetel van de Brailleliga, onder
toezicht van Meester Peter Walravens,
gerechtsdeurwaarder.
Vanaf 13 december 2017 zal de lijst met
de winnende nummers ook geconsulteerd
kunnen worden op onze website (http://
De winnares van de Tombola 2016 krijgt de
sleutels van haar nieuwe Hyundai i10.
www.braille.be/tombola). Eind december 2017 zal de lijst met winnende
nummers ook aan alle deelnemers worden verstuurd.
Contact:
Voor alle vragen over onze Tombola kan u bellen naar 02 533 33 33.
U kan ons ook bereiken via e-mail: tombola@braille.be of per brief:
Brailleliga – Tombola, Engelandstraat 57 – 1060 Brussel.
Wat zullen wij met de opbrengst doen?
Door aan onze Tombola deel te nemen, steunt u de dienstverlening die de
Brailleliga gratis aanbiedt. In 2016 deden 14.590 blinde en slechtziende mensen
een beroep op onze organisatie. Dit jaar worden de opbrengsten gebruikt
om blinde en slechtziende mensen van alle leeftijden te helpen zelfstandig
verder te leven. Wij danken u voor uw vrijgevigheid!
DE BRAILLELIGA KOMT NAAR U TOE.
Het hele jaar door organiseert de Brailleliga evenementen en neemt ze deel
aan beurzen. Ze stelt er haar gratis diensten voor aan blinde en slechtziende
personen en sensibiliseert er het publiek over de visuele handicap.
Het zomert bij de Brailleliga.
Deze zomer vond u de Brailleliga terug op talloze evenementen voor
het hele gezin! In juli tekende ze present op de festiviteiten van de
Nationale Feestdag in onze hoofdstad en op de Foire in Libramont. In
augustus sensibiliseerde de Brailleliga de inwoners van Leuven tijdens
de autovrije zondag op Leuven Autovrij. Het publiek werd tijdens deze
festiviteiten ondergedompeld in de wereld van personen met een visuele
handicap. Zo maakten ze onder andere kennis met aangepast materiaal en
hulpmiddelen, keken ze dankzij een simulatiebril door de ogen van een
slechtziend persoon, ontdekten ze het brailleschrift en konden deelnemen
aan een leuke wedstrijd. Wie in de prijzen viel maakte kans op één van
onze fantastische geschenken, aangeboden door Ancienne Belgique,
Belgian Chocolate Village, Café Georgette, het domein van de grotten
van Han en Théatre Public. We zouden hen graag van harte bedanken
voor hun vrijgevigheid.
Een kamp op maat.
Ook kinderen met een visuele handicap leven zich tijdens schoolvakanties
graag uit. Daarom organiseert de Brailleliga verschillende aangepaste kampen,
zodat ook zij hier ten volle van kunnen genieten. Tijdens het zeekamp in
juli leerden blinde of slechtziende kinderen zelfstandiger in het leven staan.
Ze leerden zich aankleden, boterhammen smeren, tanden poetsen, veters
strikken, enz. Maar natuurlijk was er ook ruimte voor de nodige ontspanning,
zo brachten ze een bezoek aan de brandweer in De Haan en maakten ze van
nabij kennis met de onderwaterwereld in het Boudewijn Seapark.
Ook het sportkamp aan het einde van diezelfde maand gaf kinderen met
een visuele handicap de kans zich uit te leven. Ze konden er proeven
van verschillende sportdisciplines zoals (hard)lopen, rollerskaten en
muurklimmen. In augustus kregen onze jonge leden dan weer de kans mee
te gaan op kamp in Soumont. De jongsten onder hen liepen mee op de
boerderij Le Fagotin, terwijl de adolescenten eropuit trokken in de bossen
en de weilanden in de regio. Spelenderwijs leren ze vertrouwen op hun
andere zintuigen. We kijken er alvast naar uit om hen tijdens de volgende
schoolvakanties terug te zien!
Terug naar school.
Ook de start van het nieuwe schooljaar ging bij de Brailleliga niet onopgemerkt
voorbij. Op 2 en 3 september vond u haar op Retrouvailles in Luik, samen
met talloze andere organisaties. Op 16 september was ze dan weer van
de partij op Fête des familles in Schaarbeek. Daar sensibiliseerde ze niet
alleen (jonge) gezinnen en families, maar bereikte ze tegelijkertijd heel wat
personen met een handicap.

Op 19 september vatte de Brailleliga post op
Tournée Généreuse in Gent. Dit evenement, georganiseerd
door Testament.be, was de gelegenheid
bij uitstek om onze vrijgevige schenkers en
erflaters te ontmoeten. Op 12 oktober strijkt dit
rondtoerende evenement neer in Brussel, waar wij
graag alvast een afspraak met u maken!

Nog in september, meer specifiek de 21ste en de 22ste, konden de bezoekers
van de 50+ beurs in Charleroi hun vragen stellen aan onze stand op het
Salon Charleroi-Hainaut Seniors. Tegelijkertijd hield het Franstalig
opleidingscentrum stand op de Journée du stagiaire in Brussel, in
samenwerking met Bruxelles Formation. Tot slot sluit de Brailleliga de maand
september af met haar aanwezigheid op Creativa in Namen, waar ze met veel
plezier bezoekers informeert en sensibiliseert over de visuele handicap.

Een onvermijdelijke afspraak.
Op 19, 20 en 21 oktober organiseert de Brailleliga naar oude gewoonte haar
hulpmiddelenbeurs BrailleTech in haar hoofdkantoor in Brussel. Bezoekers
vinden er alle producenten van hulpmiddelen en aangepaste materialen voor
de visuele handicap. Neem er deel aan één van de verschillende workshops en
ontdek er de laatste ontwikkelingen in beeldschermloepen, draagbare loepen,
pratende hulpmiddelen en in grootletterdruk, brailleleesregels, brilglazen met
kleurenfilter, lampen, enz. U vindt er met andere woorden alle hulpmiddelen
die personen met een visuele handicap kunnen helpen meer zelfstandig in
het leven te staan. Ontdek alles over BrailleTech in de zalmroze katern van
dit magazine!
Het einde van 2017 is nabij.
Om het jaar in stijl af te sluiten staat de Brailleliga op 14 oktober in het
Westland Shoppingcenter in Anderlecht. Eind november neemt ze haar
oude vertrouwde plaats in op Ophtalmologica Belgica. Daar informeert
ze oftalmologen over de werking van de Brailleliga en rijkt de Stichting
voor de blinden er prijzen uit aan jonge onderzoekers voor veelbelovend
onderzoek naar visuele aandoeningen.
Music for Life.
Wie graag een actie organiseert voor Music for Life
kan ook dit jaar geld inzamelen voor de Brailleliga.
Laat uw inspiratie de vrije loop, verzin een ludieke
actie en deel hem op sociale media met de hashtag
#braille4life. Nood aan inspiratie voor uw actie? Surf
dan naar www.braille.be. Daar vindt u een overzicht
met mogelijke acties en kan u een informatiepakket
bestellen over onze activiteiten.
EINDEJAARSWENSEN: ZEG HET MET ONZE WENSKAARTEN!
Straks is het weer tijd voor de eindejaarsfeesten. Er bestaan genoeg
manieren om iemand prettige feesten te wensen, maar niets is
aangenamer dan het ontvangen van een leuk kaartje in de brievenbus.
We willen u eraan herinneren dat u voor de aankoop van wenskaarten
bij de Brailleliga terecht kunt! De kaartenverkoop draagt bij aan de
financiering van onze Sociale dienst.
Onze catalogus biedt een uitgebreid gamma kaarten rond verschillende
thema’s: dieren, bloemen, landschappen, reproducties van schilderijen of
Japanse afbeeldingen, oude ansichtkaarten van Belgische steden en natuurlijk
ook onderwerpen specifiek gelinkt aan de feesten.
U kan onze wenskaarten kopen aan volgende tarieven:
-	Voor 1 tot 4 kaarten: 1 euro per kaart.
-	Voor 5 tot 14 kaarten: 0,90 euro per kaart.
-	Voor 15 tot 49 kaarten: 0,85 euro per kaart.
-	Voor 50 tot 99 kaarten: 0,80 euro per kaart.
-	Vanaf 100 kaarten: zich wenden tot de ploeg van de wenskaarten.
We hebben ons aanbod grotendeels vernieuwd. Voor meer inlichtingen
en voor onze online catalogus kan u terecht op onze website: http://www.
braille.be/nl/steun-ons/wenskaarten, of kan u contact opnemen met de
vrijwilligersploeg van de wenskaarten, die elke maandag van 10u tot 16u tot
uw beschikking staat, via het nummer 02 533 32 11. Alvast bedankt!
Het diversiteitsplan, een meerwaarde voor elk bedrijf
Meer verscheidenheid aan talent en ervaring maakt elk bedrijf sterker.
Met het diversiteitsplan helpt Actiris werkgevers inspelen op een maatschappij
in verandering.
Ontdek snel meer over onze gratis begeleiding en financiële ondersteuning.
www.actiris.be/diversite
02/505 77 05
servicediversite@actiris.be
Met de steun van het Europees sociaal fonds
ONS VERDRIET.
Nadat meneer Marcel Hanssens een visuele handicap kreeg, werd hij
door de Brailleliga bijgestaan. Na zijn overlijden nodigde zijn vrouw
vrienden en kennissen uit om hem eer te betuigen via een gift aan onze
vereniging. We wensen hen van harte te bedanken. Rekening houdend
met de wensen van de familie, zal deze bijdrage het werk van onze sociale
assistenten financieren en het inlezen van audioboeken in onze studio.
Na het overlijden van mevrouw Augustine Sauvage nodigden haar
kinderen naasten uit om de gebruikelijke bloemen te vervangen door een
bijdragen aan de Brailleliga. Dankzij deze giften financiert de Brailleliga
vakantiekampen voor blinde en slechtziende kinderen. Hartelijk bedankt
voor uw vrijgevigheid.

Mevrouw Louise Evrard, die in april het leven liet, steunde talloze
organisaties en was in het bijzonder gevoelig voor het lot van dieren.
Haar zoon riep iedereen op haar eer te betuigen door bloemen en kransen
achterwege te laten en in plaats hiervan een gift te doen ten voordele van
de Brailleliga. Wij willen hen dan ook van harte bedanken. Met hun giften
kan de Brailleliga de africhting van blindengeleidehonden voor blinde en
slechtziende personen financieren.
ONDER ONS
Nummer 3 – 2017
Juli – Augustus - September
WELKOM OP BRAILLETECH 2017
Van donderdag 19 t.e.m. zaterdag 21 oktober 2017 bent u welkom
op de hulpmiddelenbeurs BrailleTech. Deze beurs vindt
plaats in de lokalen van de Brailleliga (Sint-Gillis), telkens van
10u tot 16u30.

Ontdek er de laatste nieuwigheden voor mensen met een visuele
handicap: beeldschermloepen, brailleleesregels, spraaksynthese,
vergrotingssoftware, aangepaste GSM’s en telefoontoestellen,
DAISY-spelers, enz. Ook optische loepen en hulpmiddelen in het
dagelijks leven komen aan bod.
Tijdens BrailleTech valt er trouwens heel wat te beleven: doe
mee aan de vele workshops en infosessies voor personen met
een visuele handicap.
Wie is welkom? Iedereen met een visuele handicap + hun
familie, vrienden en kennissen. De beurs staat ook open voor
andere geïnteresseerden: artsen, woonzorgcentrumuitbaters
en -personeel, paramedici, werkgevers, openbare diensten, ...

WORKSHOPS VOOR BLINDE EN SLECHTZIENDE BEZOEKERS:
DOORLOPENDE INFOSESSIES
Do it yourself met Duploblokken.
Een overzicht van handige Do it yourself-bouwprojecten die
nuttig zijn voor mensen met een visuele handicap.
Datum: 19/10, 20/10 en 21/10 tussen 10u30 en 15u30.
Werken met speksteen.
Creatief zijn met speksteen, creatieve beeldhouwwerken.
Datum: 19/10, 20/10 en 21/10 tussen 10u30 en 15u30.
De iPad helpdesk.
Krijg de kans om al je vragen te stellen tijdens een onderonsje
met één van onze vormingsmedewerkers.
Datum: 19/10, 20/10 en 21/10 tussen 13u30 en 16u.
VASTE INFOSESSIES
Persoonsvolgende financiering, hoe zit dat nu?
Informatiemoment over persoonsvolgende financiering.
Datum: 19/10 van 11u tot 12u.
Kitchen academy.
Werken in de keuken met hulpmiddelen voor personen met een
visuele handicap.
Datum: 19/10 van 10u30 tot 12u30.
Money, money, money.
Geldherkenning, Bancontact, … welke hulpmiddelen bestaan er
en hoe kan ik dit het beste beheren?
Datum: 20/10 van 14u tot 16u.
Baby care.
Pre-en postnatale begeleiding voor blinde en slechtziende ouders,
grootouders en andere familieleden.
Datum: 21/10 van 11u tot 13u.
Het beste van de Appstore.
Ontdek welke apps jou kunnen helpen in het dagelijks leven.
Datum: 20/10 en 21/10 van 11u tot 12u.
AFSPRAAK MET STANDHOUDERS
De standhouders dit jaar zijn: Ergra Engelen, Integra, Koba Vision,
Optelec, Sensotec, Van Lent Systems, Visueel centrum, VoiZi.
-	Donderdag 19 oktober 2017
14u. SV GSM en BlindShell, de eenvoudige smartphone.
Integra.

-	Vrijdag 20 oktober 2017
11u30. Sprekende beeldschermloepen: een ruime keuze. Sensotec.
12u30. Medische filters met aangepaste monturen.
Ergra Engelen.
Voor meer informatie over deze workshops: info@braille.be.
EXTRA
-	BrailleShop: de winkel van de Brailleliga biedt meer dan 500 hulpmiddelen voor het dagelijks leven en zal gedurende de volledige beurs open zijn.
-	Bar: hier kan je terecht voor een belegd broodje, een koffie of een softdrink.
PRAKTISCHE INFO:
Openingsdagen en -uren:
Van donderdag 19 tot en met zaterdag 21/10/17 van 10u tot
16u30.
Adres:
Brailleliga vzw – Engelandstraat 57 - 1060 Brussel.
Bereikbaarheid:
De BrailleTech is toegankelijk voor personen met een handicap
en is gemakkelijk bereikbaar:
-	• Met het openbaar vervoer: de Brailleliga bevindt zich op250m wandelafstand van het NMBS-station Brussel Zuid en het metrostation Hallepoort.
-	• Met de wagen: neem de kleine ring tot aan de afrit Zuid (ter hoogte van de spoorwegbrug op de Noord-Zuidas). Daar volgt u de richting Bergen en dan komt u op de Fonsnylaan.
De Engelandstraat is de derde straat links.
Toegang tot de beurs en deelname aan de infosessies zijn gratis.
NIEUWS VAN DE BRAILLESHOP.
BrailleTech wordt georganiseerd met de steun van de
Nationale Loterij en Bruzz (via de actie Brussel Helpt 2016).
Wat gaat de tijd snel voorbij: de herfst is er weer! Binnenkort is
het tijd om alle klokken en polshorloges weer op winteruur in te
stellen (op zondag 29 oktober 2017 wordt het 2u 's ochtends i.p.v.
3u 's ochtends). Binnenkort start ook de verkoop van tombolabiljetten,
de voorbereiding van BrailleTech (19, 20 en 21 oktober)
en uiteindelijk ook de eindejaarsfeesten en de jacht op cadeaus.
Welke nieuwigheden kunnen we u aanbieden dit trimester?

NIEUWE NEDERLANDSSPREKENDE HORLOGES.
Meertalig uurwerk Diana Talks (R2033) gelijkaardig aan Diana
Talks Royal (R1974), maar dan in damesversie. Eveneens
meertalig (Nederlands, Frans, Duits, Engels, Italiaans en Spaans),
maar met een kleiner scherm (3,3 cm i.p.v. 4 cm zoals bij de
R1974) en met contrasterende zwarte cijfers en wijzers op witte
achtergrond. Dikte van 1 cm, spreekt duidelijk de dag en het uur
uit in 12u- of 24u-modus (behalve in het Duits). Lederen band.
Nederlandssprekend dameshorloge R2018. Witte wijzerplaat
van 24 mm met zwarte cijfers. Uitspraak van tijd en datum,
alarmfunctie. Zwarte lederen band.
Nederlandssprekend dameshorloge R2019.
Idem R2018 – type unisex – wijzerplaat van 28 mm.
AGENDA EN KALENDER 2018.
Ook dit jaar zorgen we ervoor dat de agenda's en kalenders 2018
zeker op BrailleTech te koop zullen zijn.
Agenda 2018 (R2059):
1 week per pagina, Nederlandstalige
versie, A4-formaat.
Scheurkalender 2018
(R2061) : In de vorm van 2
gebonden boeken, 1 dag per
pagina, formaat A4. In grootletterdruk.
Nederlandstalige
versie.
Muurkalender in grootletterdruk (R2063) – Nieuw dit jaar,
A3-formaat, 1 week per pagina. Ideaal om uw afspraken in te
noteren (in groot handschrift).
We raden u bovendien onze superstiften aan voor alle teksten in
grote letters: zwart (R1170) of rood (R1359).
PORTEFEUILLES EN MUNTOPBERGERS.
Het nieuwe 50 eurobiljet, dit jaar
ingevoerd, brengt ons bij het veilig
rangschikken en herkennen van
munten, biljetten en creditkaarten.
Portefeuille in zwart leder (R1992),
met meerdere vakken voor het
opbergen van biljetten, documenten
of kaarten.
Indruksysteem voor het opbergen van euromunten (R1761),
in de vorm van een gesloten rond doosje, aluminium, 5 muntstukken
per vakje, magnetisch deksel voor stukken van 1 cent,
diameter 8 cm, verkrijgbaar in verschillende kleuren (afhankelijk
van onze voorraad).
Kleine groene euromunthouder (R2053) in kunststof.
Kleine zwarte kaarthouder (R2054) voor 10 kaarten, in
kunststof.
Op onze website www.brailleliga.be/nl/over-ons/onze-diensten/
brailleshop vindt u ook al onze andere hulpmiddelen in deze
categorie, o.a. de Eurobox (R1509), de cashtest (R1411) voor
het onderscheiden van biljetten en muntstukken, voorzien
van reliëftekens en braillecijfers, en eveneens aluminium
kaarthouders (R1766, R1767, R1768).
PERSONENWEEGSCHAAL.
We maken van de gelegenheid gebruik
om aan te kondigen dat de langverwachte
Medisana Nederlandssprekende personenweegschalen
(R1411) eindelijk ter beschikking
zijn!
Vergeet zeker niet dat alle prijzen ook op onze website te vinden
zijn. De lijst bevindt zich helemaal beneden onder de rubriek
audio apparatuur. De catalogus op de website en de prijslijst
worden regelmatig geüpdatet.
Het einde van het jaar nadert, dus melden we nu al dat de
Brailleliga gesloten is tussen kerst en nieuw, en dat de BrailleShop
pas terug geopend zal zijn op woensdag 10 januari 2018, wegens
inventaris en administratieve activiteiten. We raden aan uw bestellingen
voor eindejaarsgeschenken en privé-benodigdheden
op dat moment zeker goed op tijd door te geven.
We danken u van harte voor uw vertrouwen en loyaliteit. We
wensen u en uw familie en vrienden alvast een prettig eindejaar,
uitstekende feesten en het allerbeste voor 2018!
NIEUWS VAN DE SOCIALE DIENST.
Nieuws van de FOD Sociale Zekerheid.
WANNEER WORDT MIJN DOSSIER BIJ DE FOD BEHANDELD?
Omdat er de afgelopen maanden technische problemen waren met
het nieuwe computersysteem, is er achterstand opgelopen in het
behandelen van de dossiers. Zo duurt het gemiddeld 7 maanden
om een beslissing te krijgen over je tegemoetkoming. De medische
evaluatie bij kinderen neemt gemiddeld 3 maanden in beslag.
De FOD doet er alles aan om de dienstverlening te verbeteren en
verontschuldigt voor de vertragingen.
TEGEMOETKOMING HULP AAN BEJAARDEN (THAB)
Vanaf 1 januari 2017 kan wie in Vlaanderen woont geen Tegemoetkoming
Hulp aan Bejaarden (THAB) meer aanvragen bij de FOD
Sociale Zekerheid. Hiervoor kan u voortaan terecht bij de zorgkas
van uw ziekenfonds of de Vlaamse Zorgkas.
Wanneer u verhuist naar een ander gewest, moet u binnen de
3 maanden een nieuwe aanvraag THAB indienen bij de instantie
bevoegd voor uw regio. Verhuist u naar Vlaanderen, dan doet
u dit bij de zorgkas van uw ziekenfonds of de Vlaamse Zorgkas.
Verhuist u vanuit Vlaanderen naar Wallonie of Brussel, dan doet u
dit bij de FOD Sociale Zekerheid.
JAARVERSLAG 2016 DG PERSONEN MET EEN HANDICAP.
Het basisondersteuningsbudget (BOB) is een vast maandelijks
bedrag van 300 euro dat stapsgewijs wordt toegekend aan groepen
van personen met een handicap. Wat je met dit budget wil
doen beslis je zelf.
In de voorbije periode kregen al 2 specifieke groepen het
BOB toegekend. Vanaf 1 september wordt een derde groep
toegevoegd. Dit zijn de minderjarigen met minimum 12 punten
bij de kinderbijslag of +21-ers (max. tot 25 jaar) met categorie
3 van de Integratietegemoetkoming en voorheen minimum 12
punten kinderbijslag. Er moet geen concrete zorgvraag zijn.
Het budget wordt automatisch toegekend. Een eigen aanvraag
is dus niet nodig.
Laatste groep basisondersteuningsbudget
In 2016 hadden 661.818 personen bij de FOD een erkenning van
hun handicap. Dit blijkt uit het jaarverslag 2016 van de Directiegeneraal
(DG) Personen met een handicap. Op basis van deze
erkenning hebben deze personen onder bepaalde voorwaarden
recht op een tegemoetkoming en/of andere sociale voordelen
zoals de parkeerkaart voor personen met een handicap, belastingverminderingen,
het sociaal tarief gas en elektriciteit,... .
Enkele cijfers uit het jaarverslag:
-	179.452 personen krijgen een inkomensvervangende- en integratietegemoetkoming, dat zijn er 2% meer dan in 2015.
-	151.819 personen krijgen een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden, dat is 1% minder dan in 2015. Door de 6de staatshervorming zijn de gemeenschappen en gewesten nu bevoegd voor deze tegemoetkoming. Maar in afwachting van de effectieve overdracht van de dossiers, behandelde de FOD in 2016 nog alle aanvragen.
-	396.838 personen hebben een parkeerkaart, een daling met 0,2% tegenover 2015.
-	Tussen 1 januari en 18 mei 2017 stelde het VAPH 692 persoonsvolgende budgetten ter beschikking aan 677 personen. Bijna de helft daarvan kreeg zijn budget via automatische toekenning.
Persoonsvolgende financiering in voorlopige cijfers
-	23 % van de ter beschikking gestelde persoonsvolgende budgetten is op dit moment nog niet opgestart. Het VAPH contacteert deze budgethouders en verwijst ze door naar organisaties die hen helpen om opgestart te geraken.
-	7,4 % van de budgethouders is aangesloten bij een bijstandsorganisatie.
-	Van de 20.000 voormalige gebruikers van zorg in natura heeft slechts een kleine minderheid zijn ondersteuning aangepast: 
o	78 gebruikers zijn van vergunde aanbieder veranderd.
o	97 gebruikers hebben hun punteninzet bij de voorziening verminderd.
o	303 gebruikers zijn volledig gestopt met betalen met vouchers.
o	314 gebruikers hebben een vrij besteedbaar deel van het persoonsvolgend budget opgevraagd.
Uniek loket voor slachtoffers terreurdaden.
Bent u het slachtoffer geworden van een terreurdaad? Er zijn drie
statuten voor slachtoffers: rechtstreekse, rechthebbende en onrechtstreekse
slachtoffers. Afhankelijk van het statuut waartoe
u behoort zijn er verschillende rechten. Heeft u vragen over uw
rechten, de te volgen procedures of specifieke vragen, contacteer
dan de DG Oorlogsslachtoffers.
Gegevens van het loket:
Eversstraat 2-8
1000 Brussel
Tel.: 0471 12 31 24 (apart telefoonnummer)
E-mail: terrorvictims@just.fgov.be
ONDER ONS
12
Als u het niet eens bent met de genomen beslissingen (administratief
of medisch) dan kan u beroep aantekenen per brief of mail
naar het onderstaand adres, binnen de 60 dagen na de betekening
van de beslissingen. U kan eveneens beroep indienen bij de
arbeidsrechtbank.
DG Oorlogsslachtoffers
Luchtvaartsquare 31, 1070 Brussel
Tel: 02/528.91.00, fax 02/528.91.22
e-mail: solidarite-pension@minsoc.fed.be
Meer assistentie bij NMBS.
Nog een stapje dichter naar toegankelijk treinreizen! De NMBS
wil het aantal stations waar persoonlijke begeleiding voor personen
met beperkte mobiliteit tot drie uur op voorhand kan worden
gereserveerd, verdubbelen. Dit bevestigde Sophie Dutordoir,
CEO van de NMBS, op een bijeenkomst met afgevaardigden van
de NHRPH op 1 juni. In totaal zullen vanaf september 40 grotere
stations dergelijke dienstverlening aanbieden, in vergelijking
met de 18 nu.

Voorwaarde is wel dat het voor alle 40 stations om aanvragen
voor rechtstreekse verbindingen (dus zonder overstap) gaat
tussen diezelfde stations en dat de treinreis zelf ten vroegste om
6.30 uur begint en ten laatste om 21 uur eindigt. Voor assistentie
buiten deze tijdsperiode blijft de reservatieregeling van 24 uur
van kracht.

De 18 reeds gekende stations zijn: Antwerpen-Centraal, Brugge,
Brussel-Centraal, Brussel-noord, Brussel-zuid, Denderleeuw,
Dendermonde, Gent-Sint Pieters, Hasselt, Kortrijk, Leuven,
Mechelen, Oostende, Sint-Niklaas, Charleroi-sud, Liègeguillemins,
Mons, Namur.

De nieuwe stations zijn: Aarschot, Aarlen, Blankenberge, 's
Gravenbrakel, Brussels Airport-Zaventem, De Panne, Genk, Gent-
Dampoort, Marloie, Jemelle-rochefort, La Louvière-sud, Libramont,
Lierre, Lokeren, Louvain-la-neuve, Mol, Nivelles, Ottignies,
Oudenaarde, Tournai, Turnhout, Verviers-central en Zottegem.
Audioweergave van de haltes op alle treinen en onze vraag
om gesproken aankondiging van de uitstapzijde worden door
Dutordoir als aandachtspunten meegenomen.

Meer info : http://www.vfg.be/mobiel-toegankelijk/openbaarvervoer/
pages/kortere-reservatieplicht-nmbs.aspx
Spilindex overschreden.
De spilindex is in mei overschreden. Dat meldt de federale overheidsdienst
Economie. Dat betekent dat de sociale uitkeringen
en de pensioenen in juni met 2 procent verhogen, en dat de
weddes in de openbare sector in juli met 2 procent stijgen.
Het is van mei vorig jaar geleden dat de spilindex werd overschreden.
Met andere woorden: de overheid moet twee jaar op
rij hogere uitkeringen en weddes uitbetalen.

NIEUWS VAN DE DIENST VRIJETIJDSBESTEDING.
Activiteiten voor volwassenen oktober – december 2017.
De aangekondigde activiteiten zijn steeds onder voorbehoud. De
definitieve programma's worden u in een persoonlijke uitnodiging
bezorgd. Inschrijving is verplicht. Aarzel niet om u in te schrijven via
02/ 533 33 11, want het aantal plaatsen is beperkt! Ontdek meer informatie
over de activiteiten op onze website, onder de rubriek Agenda.
ALLE REGIO'S.
-	Vrijdag 13 oktober 2017: Grensverleggend schilderen van 10u tot 13u in het regiohuis van de Brailleliga te Gent, Kortrijksesteenweg 344. (Volzet.)
-	Vrijdag 10 november 2017: Grensverleggend schilderen van 10u tot 13u in het regiohuis van de Brailleliga te Gent, Kortrijksesteenweg 344. (Volzet.)
-	Vrijdag 8 december 2017: Grensverleggend schilderen van 10u tot 13u in het regiohuis van de Brailleliga te Gent, Kortrijksesteenweg 344. (Volzet.)
REGIO ANTWERPEN
-	Vrijdag 27 oktober 2017: Regio-uitstap naar de Abdijsite Herkenrode te Hasselt. Ooit was dit één van de eerste en vooral ook rijkste vrouwenabdijen. We bezoeken zowel de abdij als het klooster en duiken onder in 600 jaar vrouwen op Herkenrode! Enkel op inschrijving is deelname mogelijk.
REGIO BRUSSEL.
-	Dinsdag 24 oktober 2017: We nodigen u uit in het gebouw van de Brailleliga, Engeland 57 te 1060 Sint-Gillis voor het programma "Bluffen zonder blozen over wijn". Een zeer onderhoudende en interactieve causerie met als basisthema: hoe gedraag ik mij in een wijngezelschap en doe ik alsof ik er bijna alles van weet... De presentatie omvat 6 wijnen gecombineerd met de verschillende bijhorende kazen en vervangt ruimschoots een middagmaal. U wordt verwacht omstreeks 10u15. We ronden af omstreeks 15u. Enkel op inschrijving is deelname mogelijk!
-	Donderdag 9 november 2017: Regio-uitstap naar de Abdijsite Herkenrode te Hasselt. Ooit was dit één van de eerste en vooral ook rijkste vrouwenabdijen. We bezoeken zowel de abdij als het klooster en duiken onder in 600 jaar vrouwen op Herkenrode! Enkel op inschrijving is deelname mogelijk!
REGIO GEEL.
-	Vrijdag 13 oktober 2017: Workshop Aloë Vera: Vaak wordt er gesproken over een "wonderplant" maar is dit zo? Tijdens deze workshop kom je te weten wat deze plant met je gelaat en lichaam doet.
-	Woensdag 18 oktober 2017: Workshop breien en haken: elke deelnemer kan werken aan een persoonlijk werkstuk en krijgt hiervoor persoonlijke begeleiding. In een beperkte groep kan iedereen op zijn of haar eigen tempo werken. (doorlopende reeks, men kan op elk moment instappen)
-	Woensdag 15 november 2017: Workshop breien en haken: elke deelnemer kan werken aan een persoonlijk werkstuk en krijgt hiervoor persoonlijke begeleiding. In een beperkte groep kan iedereen op zijn of haar eigen tempo werken. 
-	Vrijdag 1 december 2017: Regio-uitstap: programma nog nader te bepalen.
REGIO GENT.
-	Vrijdag 13 oktober 2017: Activiteit regio Gent: een leuke, rasechte, Gentse namiddag waarin tal van verhalen en liedjes uit 't stad aan bod komen. We verwelkomen hiervoor Wim Claeys, Gentenaar, Cabaretier, zanger en volksverteller in hart en nieren.
-	Donderdag 9 november 2017: Uitstap regio Gent: Bezoek aan de Coudenberg-site in Brussel. De archeologische site en het museum van het Coudenbergpaleis is een ondergrondse ontdekkingsreis in het paleis van Keizer Karel + orchideeënkwekerij Cymbiflor in Overijse.
REGIO HASSELT.
-	Vrijdag 17 november 2017: Regio-uitstap. Programma nader te bepalen.
REGIO KORTRIJK.
-	Dinsdag 14 november 2017: Activiteit regio Kortrijk: voordracht 'Geef darmkanker geen kans' door dokter Luc Colemont.
-	Vrijdag 24 november 2017: Uitstap regio Kortrijk: Bezoek aan het logistieke centrum van de Colruyt in Halle.
REGIO LEUVEN.
-	Donderdag 26 oktober 2017: We nodigen u uit in het regiohuis te Leuven, Fonteinstraat 133 voor het programma "Bluffen zonder blozen over wijn". Een zeer onderhoudende en interactieve causerie met als basisthema: hoe gedraag ik mij in een wijngezelschap en doe ik alsof ik er bijna alles van weet... De presentatie omvat 6 wijnen gecombineerd met de verschillende bijhorende kazen en vervangt ruimschoots een middagmaal. U wordt verwacht omstreeks 10u15. We ronden af omstreeks 15u. Enkel op inschrijving is deelname mogelijk.
REGIO OOSTENDE.
-	Dinsdag 28 november 2017: Uitstap regio Oostende: Bezoek aan het logistieke centrum van de Colruyt in Halle.