Technische aanpassingen en toegang tot informatie
De hoogtechnologische hulpmiddelen voor blinde en slechtziende personen worden in twee categorieën onderverdeeld:
De vergrotingssystemen :
- TV-leesloep of beeldschermloep
- vergrotingsprogramma
- grootbeeldscherm
de andere leessystemen :
- schermuitleesprogramma
- spraakweergave
- brailleleesregel
- scanner met een tekstherkenningssysteem (OCR)
- brailleprinter
- notitietoestel
De vergrotingssystemen
TV-leesloepen
Dit toestel bestaat uit een miniatuurcamera, een beweegbaar leesplateau en een monitor.
Het document wordt op het leesplateau gelegd, gefilmd door de camera en geprojecteerd op de monitor van de TV-leesloep. Op die manier wordt het beeld van het te lezen document vergroot weergegeven op het scherm. Vele slechtziende personen kunnen met de TV-leesloep lezen en schrijven.
Vergrotingsprogramma's
Het beeld dat men op het computerscherm ziet, wordt door de vergrotingssoftware vergroot weergegeven volgens de wensen van de slechtziende gebruiker. Zowel de tekst, die men typt, als de symbolen, menu's, dialoogvensters, enz. worden met de ingestelde vergrotingsfactor vergroot.
Grootbeeldschermen
Sommige slechtziende personen zijn geholpen met een grootbeeldscherm zonder dat er een vergrotingsprogramma moet worden geïnstalleerd. Andere slechtziende personen gebruiken een vergrotingssoftware in combinatie met een grootbeeldscherm.
De andere leessystemen
Schermuitleesprogramma's
Een schermuitleesprogramma is software die de gegevens op het computerscherm omzet en doorstuurt naar een voor de brailleleesregel en/of spraaksynthesizer vereist formaat. Hierdoor kan een visueel gehandicapte persoon kennis nemen van die informatie.
Spraakweergaven
De spraaksynthesizer is een systeem dat de gegevens op het beeldscherm van een computer omzet naar synthetische spraak en deze weergeeft via een luidspreker.
Het systeem bestaat uit enerzijds de hardware (een geluidskaart en de luidsprekers) en anderzijds de software (een schermuitleesprogramma en de spraaksynthesizer).
Vele personen met een visuele handicap maken gebruik van spraakweergave :
- slechtziende personen voor wie het lezen op een beeldscherm te traag, te moeilijk of te vermoeiend is, enz. niettegenstaande het gebruik van een vergrotingssysteem,
- personen die niet van een scherm kunnen lezen en het brailleschrift (nog) niet of onvoldoende beheersen,
- personen die werken met een brailleleesregel in combinatie met de spraakweergave.
Brailleleesregels
Een brailleleesregel is een toestel dat de gegevens van het computerscherm via een schermuitleesprogramma omzet in brailletekens. Deze brailletekens verschijnen dan op een brailleleesregel. Elk teken op het scherm wordt weergegeven op één braillecel. In elke cel kunnen acht braillepunten verschijnen dankzij intrekbare staafjes. De brailleleesregel is samengesteld uit een reeks cellen, ingebouwd in een elektronische drager. De brailleleesregel is randapparatuur die de monitor vervangt en wordt vaak onder het toetsenbord van de computer opgesteld.
Scanners met een tekstherkenningssysteem
Via dit systeem is gedrukte informatie voor blinde en slechtziende personen toegankelijk. De scanner maakt een elektronische foto van het document. Een tekstherkenningsprogramma (OCR) zet de tekst om in een computerbestand. Met behulp van de brailleleesregel, spraakweergave of vergrotingsysteem kan dit computerbestand gelezen worden. De persoon met een ernstige visuele handicap kan, zoals iedere andere PC-gebruiker, dit bestand bewerken.
Voor mensen zonder enige kennis van informatica bestaan vereenvoudigde, gebruiksvriendelijke toestellen.
Brailleprinters
Een brailleprinter drukt een computerbestand af in brailleschrift.
Notitietoestel
Met een notitietoestel kunnen blinde personen notities nemen in braille. Dit geldt voor de situaties waar een goedziende persoon pen en papier zou gebruiken. Deze notities worden opgeslagen in het geheugen van het notitietoestel en kunnen nadien opnieuw geraadpleegd worden. Een notitietoestel kan verbonden worden met de computer zodat enerzijds de ingebrachte gegevens verder op de computer verwerkt kunnen worden en anderzijds ook bestanden van de computer in het geheugen van het notitietoestel kunnen opgeladen worden.
Dit toestel wordt bijvoorbeeld vaak gebruikt in vergaderingen en op school.
De Dienst begeleiding
Hulp bij verplaatsingen
Hulp in het dagelijkse leven
Technische hulp en toegang tot informatie
De Informatiedienst voor technische aanpassingen
einde van de pagina
|