Waarom een LMD-campagne?
In België lijden meer dan 30.000 personen aan LMD, een aandoening die het netvlies van de ogen treft. Jaarlijks komen er 5.000 nieuwe gevallen bij.
LMD tast het centrale zicht aan waardoor de patiënt niet langer zelfstandig zijn dagelijkse taken kan uitvoeren.Nochtans toont een enquête van Ipsos voor de Brailleliga aan dat slechts 14% van de Belgen al van LMD gehoord heeft.
Verschillende oogziekten, zoals glaucoom of cataract, zijn erg gekend bij de bevolking. LMD daarentegen is bijna niet gekend bij het grote publiek, hoewel het in de geïndustrialiseerde landen de voornaamste oorzaak is van slechtziendheid bij oudere personen.
Deze resultaten hebben de Brailleliga ertoe aangezet om op te treden en een sensibiliseringscampagne te lanceren. De campagne wil de mensen voornamelijk informeren over de eerste symptomen van de ziekte en hen ertoe aanzetten om hun oogarts te raadplegen als ze een afwijking vaststellen. Immers, enkel een vroegtijdige vaststelling kan de beste behandeling garanderen.
De enquête van IPSOS
Een enquête van Ipsos werd uitgevoerd voor de Brailleliga bij 985 personen in januari 2009.
Enkele opmerkelijke resultaten van de enquête :
- Slechts 14% van de ondervraagden heeft ooit gehoord van LMD, terwijl cataract gekend is bij 80% en glaucoom bij 39%.
- Slechts 19% van de 55-plussers kent LMD, terwijl glaucoom gekend is bij 49% en cataract bij 87%.
- 68% van de ondervraagden denkt dat LMD in het ergste geval blindheid veroorzaakt, terwijl deze aandoening niet tot volledige blindheid leidt maar tot verlies van het centrale zicht dat noodzakelijk is voor de uitvoering van dagelijkse activiteiten: zich verplaatsen, lezen, tv-kijken, enz.
- Vrouwen (51%) zullen sneller langsgaan bij hun oogarts als ze gezichtsproblemen hebben. Slechts 42% van de mannen zal een afspraak maken op korte termijn.
- 63% van de ondervraagde Walen zullen op korte termijn (de volgende dag, de volgende week) een afspraak maken tegenover slechts 39% van de Vlamingen.
- 68% van de ondervraagden gaat minder dan eenmaal per jaar op oogcontrole.
- 32% van de ondervraagden gaat minstens eenmaal per jaar op controle.
- 61% van de 55-plussers laat zijn ogen minder dan eenmaal per jaar controleren. Nochtans raadt men vanaf 60 jaar aan om dit toch minstens eenmaal per jaar te laten doen.
- Bij 9% van de deelnemers werd een oogziekte vastgesteld; 21% lijdt aan LMD. De studie toont dus aan dat LMD de tweede voornaamste oogziekte is na cataract (59%) en voor glaucoom (15%).
Wat is LMD?
LMD is een aandoening die een deel van het netvlies (de macula) achter in het oog aantast. De macula zorgt ervoor dat het zicht in het centrum van het gezichtsveld scherp is, waardoor men kan lezen, (auto)rijden en gezichten herkennen.
Zonder behandeling, kan LMD snel leiden tot een verlies van het gezichtsvermogen LMD is de meest voorkomende oorzaak van verlies van het gezichtsvermogen bij 60-plussers in de geïndustrialiseerde landen.
Gelukkig kan het gezichtsvermogen, als de aandoening tijdig wordt vastgesteld en behandeld, voor een groot deel behouden worden en bij sommige mensen kan dit zelfs verbeteren.
LMD manifesteert zich eerst in één oog zonder dat het opgemerkt wordt, omdat het andere, goede oog dit compenseert. Vaak wordt het probleem pas duidelijk wanneer ook in het tweede oog symptomen optreden. Het kan dan te laat zijn om het eerste oog te behandelen. Daarom is het voor 60-plussers zo belangrijk om jaarlijks hun netvlies te laten onderzoeken door een oogarts.
Normaal zicht
|
Vervormd zicht door LMD
|
Zicht in een gevorderd stadium van LMD |
Twee vormen van LMD
Er bestaan twee vormen van maculadegeneratie, een «droge» en een «natte» vorm.
Droge LMD:
- Bij droge LMD wordt een deel van de macula dunner en raakt het beschadigd. Daardoor gaat het gezichtsvermogen langzaam maar geleidelijk achteruit.
- Droge LMD is minder “destructief” dan natte LMD.
- Droge LMD komt vaker voor dan natte LMD.
Natte LMD:
- Kenmerkend bij deze vorm van LMD is de groei van nieuwe, zwakke bloedvaatjes achter het netvlies. Deze veroorzaken bloedingen en soms littekens.
- Natte LMD komt minder vaak voor.
- Natte LMD richt veel meer schade aan dan droge: natte LMD ontwikkelt zich zeer snel en leidt vaker tot ernstig verlies van het centrale zicht in een gevorderd stadium.
- Het komt vaak voor dat patiënten worden geconfronteerd met de ernstigere vorm van LMD nadat zij droge LMD hadden.
- Zonder behandeling kan LMD het dagelijkse leven verstoren. De ernstige gevallen die gepaard gaan met natte LMD veroorzaken het verlies van onafhankelijkheid, waardoor patiënten zijn aangewezen op de hulp van vrienden, familieleden en verzorgers.
LMD treedt geleidelijk op en is pijnloos. De aandoening veroorzaakt nooit totale blindheid of geheel zwart zien. Hoewel LMD het centrale zicht kan aantasten, blijft bij de meeste mensen het nuttige omliggende gezichtsveld (het perifere zicht) intact.
De belangrijkste symptomen van LMD zijn:
- Vervormingen, waarbij rechte lijnen golvend of gebogen lijken. (Zo kunnen de tegels in de badkamer niet meer evenwijdig lijken.);
- Problemen met lezen of andere activiteiten waarbij een scherp gezichtsvermogen vereist is (naaien, lezen, …);
- Moeite met het onderscheiden van gezichten;
- Donkere vlekken of leemtes in het centrum van het gezichtsveld;
- Behoefte aan meer licht, lichtschuwheid, verminderd gezichtsvermogen in het donker en slechte waarneming van kleuren.
De Amslertest om de symptomen van LMD op te sporen
Het is heel belangrijk het gezichtsvermogen regelmatig te laten testen om de kwaliteit van het centraal zicht te beoordelen en om snel eventuele veranderingen op te sporen. Met behulp van de Amslerkaart kan men het gezichtsvermogen snel en eenvoudig controleren op de eerste symptomen van LMD.
Deze test is weliswaar nuttig om de eerste symptomen van LMD op te sporen, maar is geen vervanging voor het jaarlijkse onderzoek van het achterste gedeelte van het oog bij 60-plussers dat door de oogarts moet worden uitgevoerd.
|
